لایحه حمایت از ایرانیان خارج از کشور در مجلس: موافقان و مخالفان چه می‌گویند؟

در جلسه علنی امروز (یکشنبه) مجلس، کلیات لایحه حمایت از ایرانیان خارج از کشور با بحث‌های داغی میان نمایندگان موافق و مخالف همراه بود. این لایحه با هدف استفاده از ظرفیت نخبگان و سرمایه‌گذاران ایرانی مقیم خارج تدوین شده است.

نگرانی‌های مخالفان: از بروکراسی تا وضعیت سرمایه‌گذاری داخلی

سلمان اسحاقی، نماینده قائنات، به عنوان اولین مخالف، بر لزوم رفع بروکراسی‌های اداری در وزارتخانه‌ها و فراهم آوردن ساختارهای لازم در کشور برای جذب سرمایه‌گذاران خارجی تأکید کرد. او پرسید که آیا این لایحه به این مسائل کلیدی توجه کرده است؟

احمد فاطمی، نماینده بابل، نیز با تأیید حمایت کلی از لایحه، ابهامات جدی مطرح کرد: “آیا ما در داخل به سرمایه‌گذاران داخلی فضا داده‌ایم، بانک‌ها را برخط کرده‌ایم و از بروکراسی و تشریفات زائد مقررات‌زدایی شده است که انگیزه‌ای برای ایرانیان خارج از کشور ایجاد کند؟” وی همچنین پرسید که آیا موج مهاجرت نخبگان مدیریت شده و مسئولیت‌ها بر اساس شاخص شایسته‌سالاری توزیع شده است؟

علی اصغر نخعی‌راد، نماینده مشهد، آخرین مخالف کلیات بود که این لایحه را دارای “جنبه تشریفاتی و تبلیغاتی” دانست. او معتقد بود که اگر برای ایرانیان داخل کشور کاری انجام شود، هم مهاجرت کاهش می‌یابد و هم زمینه بازگشت ایرانیان خارج از کشور فراهم می‌شود. نخعی‌راد همچنین سؤال کرد که “مگر کسی مانع دولت است که کاری برای ایرانیان خارج از کشور انجام دهد، مگر کمبود قانون داریم و ایرانیان خارجی و داخلی با هم تفاوت دارند؟”

دلایل موافقان: سرمایه ملی و فرصت توسعه

در مقابل، موافقان بر فرصت‌های بی‌نظیر این لایحه برای کشور تأکید کردند:

نبی‌الله محمدی، نماینده زنجان و اولین موافق، با اشاره به حمایت ایرانیان خارج از کشور از جمهوری اسلامی در “جنگ تحمیلی ۱۲ روزه”، آن‌ها را “پشتیبان ایران” دانست. وی با توجه به فعالیت گسترده ایرانیان در حوزه‌های سرمایه‌گذاری، علمی، پژوهشی و روابط بین‌الملل، دعوت از آن‌ها را فرصتی برای رشد و توسعه ایران خواند و خواستار تسهیلات فراوان برای ارائه خدمات به آن‌ها شد.

هادی قوامی، نماینده اسفراین، لایحه را در راستای اهداف برنامه هفتم توسعه، به‌ویژه رشد ۸ درصدی اقتصاد از طریق افزایش بهره‌وری و سرمایه‌گذاری خارجی دانست. او نیز به “علاقه ایرانیان خارج از کشور به وطن” در حوادث اخیر اشاره کرد و نقش آن‌ها را در سازندگی کشور مهم ارزیابی کرد.

علیرضا سلیمی، نماینده تهران و سومین موافق، به ظرفیت عظیم ۴ میلیون ایرانی خارج از کشور اشاره کرد. او تأکید کرد که این افراد عمدتاً در لایه‌های نخبگانی و سرمایه‌گذاری قرار دارند، به طوری که تنها ایرانیان مقیم آمریکا بیش از ۲ هزار میلیارد دلار سرمایه دارند. به گفته سلیمی، این لایحه با قانونی شدن می‌تواند حمایت از ایرانیان خارج از کشور را قاعده‌مند کند.

عباس مقتدایی، نایب رئیس کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس، نیز در دفاع از لایحه، ایرانیان خارج از کشور را “سرمایه‌های مهمی” دانست که می‌توانند در مسیر توسعه و حل مسائل کشور کمک فراوانی کنند. وی با اشاره به “دلسوزی هموطنان خارج از کشور پای منافع ایران” در حوادث اخیر، بر لزوم رفع مشکلات آن‌ها تأکید کرد و از وجود تعاریف و تسهیل‌گری‌ها در لایحه خبر داد.

تأکید وزارت خارجه بر ضرورت لایحه

وحید جلال‌زاده، معاون پارلمانی، کنسولی و امور اتباع وزارت امور خارجه، نیز در دفاع از لایحه گفت که این لایحه محصول تلاش دو دولت و دو مجلس بوده و بر اساس قانون برنامه، دولت مکلف به تقدیم آن به مجلس بوده است. وی به ۱۶ موضوع مهم در این لایحه اشاره کرد که شامل راه‌اندازی سامانه پرسمان برای حل مشکلات ورود، اصلاح مواد قانونی مربوط به تابعیت مضاعف، دسترسی ایرانیان به سامانه‌های داخلی و تکلیف دستگاه‌ها به ارائه خدمت می‌شود.

جلال‌زاده با اشاره به تأکیدات مکرر مقام معظم رهبری بر حمایت از ایرانیان خارج از کشور، رأی مجلس به این لایحه را در مقطع حساس کنونی، نشان‌دهنده حمایت از “ایرانیان خارج از کشوری که پای کشور، پرچم و میهن خویش ایستادند” دانست و مسئله ایرانیان خارج از کشور را “یک کلان مسئله” با توجه به میلیون‌ها ایرانی توانمند در خارج از کشور خواند.