سازمان تأمین اجتماعی چند بیمه‌شده و مستمری‌بگیر دارد؟

به گزارش تجارگستران ؛ نسبت پشتیبانی سازمان تأمین اجتماعی تا پایان سال ۱۴۰۴ به ۳.۳ رسیده است؛ یعنی در برابر هر مستمری‌بگیر، حدود ۳.۳ بیمه‌پرداز وجود دارد. این سازمان اکنون بیش از ۴۶ میلیون نفر را تحت پوشش دارد و منابع اصلی آن عمدتاً از محل حق بیمه بیمه‌شدگان تأمین می‌شود؛ شرایطی که کاهش نسبت پشتیبانی را به یکی از چالش‌های اصلی آن تبدیل کرده است.

نسبت پشتیبانی تأمین اجتماعی به ۳.۳ رسید

بر اساس آخرین داده‌های اعلام‌شده تا پایان سال ۱۴۰۴، سازمان تأمین اجتماعی ۴۶ میلیون و ۴۳۹ هزار نفر را تحت پوشش دارد. از این تعداد، ۱۵ میلیون و ۶۶۴ هزار نفر بیمه‌شده اصلی و ۵ میلیون و ۲۲۱ هزار و ۷۹۳ نفر مستمری‌بگیر اصلی هستند. همچنین تعداد کل مستمری‌بگیران با احتساب افراد تبعی به ۹ میلیون و ۳۳۵ هزار و ۳۴۲ نفر رسیده است.

در سوی دیگر، مجموع بیمه‌شدگان اصلی و تبعی ۳۷ میلیون و ۱۰۳ هزار و ۸۵۸ نفر اعلام شده است.

 ترکیب مستمری‌بگیران تأمین اجتماعی

از میان ۵ میلیون و ۲۲۱ هزار و ۷۹۳ مستمری‌بگیر اصلی، بیشترین تعداد مربوط به بازنشستگان است.

بر اساس آمار ارائه‌شده، ۳ میلیون و ۲۲۴ هزار و ۶۷۲ نفر بازنشسته، ۱۵۰ هزار و ۲۷۳ نفر ازکارافتاده و یک میلیون و ۸۴۶ هزار و ۷۴۸ نفر بازماندگان بیمه‌شدگان هستند.

همچنین سازمان تأمین اجتماعی حدود ۲۱ میلیون و ۴۴۰ هزار فرد تبعی بیمه‌شدگان اصلی و حدود ۴ میلیون و ۱۱۳ هزار نفر از افراد تبعی مستمری‌بگیران و بازنشستگان را تحت پوشش خدمات خود دارد.

نسبت پشتیبانی تأمین اجتماعی به چه معناست؟

نسبت پشتیبانی یکی از شاخص‌های مهم در ارزیابی وضعیت صندوق‌های بیمه‌ای است و تعداد بیمه‌پردازان را در برابر هر مستمری‌بگیر نشان می‌دهد.

این نسبت در زمان تصویب قانون تأمین اجتماعی در سال ۱۳۵۴ برابر با ۱۲ بود؛ یعنی به ازای هر یک مستمری‌بگیر، ۱۲ بیمه‌پرداز وجود داشتند.

بر اساس آمار ارائه‌شده، این رقم تا پایان سال ۱۴۰۴ به ۳.۳ کاهش یافته است. به این ترتیب، تعداد بیمه‌پردازان در مقایسه با مستمری‌بگیران نسبت به دهه‌های گذشته کاهش قابل توجهی داشته است.

منابع تأمین اجتماعی از کجا تأمین می‌شود؟

سازمان تأمین اجتماعی اعلام کرده است که بخش عمده منابع مورد نیاز برای اجرای تعهدات خود را از محل وصول حق بیمه تأمین می‌کند. این سازمان همچنین برای ایفای تعهدات خود در سال جاری حدود ۲۱۰ هزار میلیارد تومان تعهد دارد و منابع پایدار برای پرداخت هزینه‌های ماهانه و اجرای تعهدات کوتاه‌مدت و بلندمدت آن اهمیت دارد.

بدهی دولت و منابع مورد نیاز سازمان

با وجود اتکای عمده تأمین اجتماعی به حق بیمه، اطلاعات ارائه‌شده نشان می‌دهد که منابع دولتی نیز در تأمین تعهدات سازمان نقش داشته است.در بودجه سال ۱۴۰۴، وصول ۱۸۵ هزار میلیارد ریال از مطالبات سازمان تأمین اجتماعی از دولت و نقد کردن اوراق دریافتی مطرح شده است.

بر همین اساس، منابع حاصل از مطالبات دولت نیز در کنار حق بیمه و سایر منابع مالی برای اجرای تعهدات سازمان مورد توجه قرار گرفته است.

چه عواملی نسبت پشتیبانی را کاهش داده‌اند؟

در اطلاعات ارائه‌شده، سه عامل اصلی برای تشدید ناترازی منابع و مصارف سازمان تأمین اجتماعی و سایر صندوق‌های بازنشستگی مطرح شده است: افزایش بازنشستگی‌های پیش از موعد، کاهش اشتغال پایدار و تعداد بیمه‌پردازان و قوانین کاهش‌دهنده نرخ حق بیمه.

افزایش بازنشستگی‌های پیش از موعد

بر اساس گزارش‌های مورد استناد، حدود ۵۲ درصد بازنشستگان سازمان تأمین اجتماعی را افرادی تشکیل می‌دهند که از طریق مشاغل سخت و زیان‌آور یا بازنشستگی پیش از موعد از چرخه اشتغال خارج شده‌اند.

در همین گزارش‌ها آمده است که بخشی از این افراد در سنین ۴۰ تا ۴۵ سالگی بازنشسته شده‌اند. قانون اصلاح تبصره ۲ ماده ۷۶ قانون تأمین اجتماعی در سال ۱۳۸۰ نیز از جمله قوانینی است که در این زمینه مورد اشاره قرار گرفته است.

کاهش اشتغال پایدار

کاهش اشتغال پایدار به معنای محدود شدن تعداد افرادی است که به‌صورت مستمر حق بیمه پرداخت می‌کنند. کاهش تعداد بیمه‌پردازان در شرایط افزایش تعداد مستمری‌بگیران می‌تواند نسبت پشتیبانی را تحت تأثیر قرار دهد.

قوانین کاهش‌دهنده حق بیمه

برخی قوانین مربوط به معافیت یا کاهش نرخ حق بیمه نیز در گزارش ارائه‌شده به عنوان یکی دیگر از عوامل ناترازی مطرح شده‌اند.

از جمله موارد مورد اشاره، معافیت پرداخت حق بیمه کارفرمایان دارای حداکثر پنج بیمه‌شده و برخی بیمه‌های اجتماعی است که بدون محاسبات بیمه‌ای و آکچوئری، می‌تواند فاصله میان حق بیمه واقعی و مبالغ وصولی ایجاد کند.

برنامه ۳۲ بندی تأمین اجتماعی برای مقابله با ناترازی

مدیریت سازمان تأمین اجتماعی برای مقابله با ناترازی منابع و مصارف، تدوین یک برنامه جامع ۳۲ بندی را در دستور کار قرار داده است. این برنامه شامل ۲۲ طرح درآمدزا و ۱۰ طرح برای کنترل هزینه‌هاست. همچنین ۶ پیشنهاد اصلاحی درباره قوانین بازنشستگی و مشاغل سخت و زیان‌آور به مراجع قانون‌گذاری ارائه شده است.

راهکارهای مطرح‌شده برای تأمین منابع پایدار

در گزارش ارائه‌شده، مجموعه‌ای از اقدامات برای تقویت منابع پایدار سازمان مطرح شده است. اصلاح قوانین بازنشستگی، افزایش پوشش بیمه‌ای، وصول مطالبات دولت، تقویت درآمدهای سرمایه‌گذاری و کنترل هزینه‌های درمان از جمله این موارد هستند.

گسترش بیمه‌های توافقی و صندوق‌های خرد نیز به عنوان راهی برای جذب بیمه‌پردازان جدید و افزایش پایه منابع سازمان مورد اشاره قرار گرفته است. همچنین تقویت درآمدهای سرمایه‌گذاری اهمیت دارد؛ زیرا بر اساس داده‌های ارائه‌شده، سهم این بخش از منابع سازمان حدود ۵ درصد است.

آینده نسبت پشتیبانی تأمین اجتماعی

بر اساس داده‌های موجود در این گزارش، نسبت پشتیبانی تأمین اجتماعی در پایان سال ۱۴۰۴ به ۳.۳ رسیده است. همزمان افزایش تعداد بازنشستگان و محدود شدن ورودی‌های جدید به بازار کار، از عوامل مؤثر بر وضعیت منابع و مصارف سازمان عنوان شده‌اند.

تأمین اجتماعی برای پرداخت مستمری‌ها و اجرای تعهدات درمانی و کوتاه‌مدت خود به منابع پایدار نیاز دارد و نسبت پشتیبانی یکی از شاخص‌های مورد استفاده برای بررسی این وضعیت است.

جمع‌بندی

سازمان تأمین اجتماعی در پایان سال ۱۴۰۴ بیش از ۴۶ میلیون نفر را تحت پوشش داشته و نسبت پشتیبانی آن به ۳.۳ رسیده است. بخش عمده منابع سازمان از حق بیمه تأمین می‌شود و افزایش تعداد بازنشستگان، بازنشستگی‌های پیش از موعد، وضعیت اشتغال و برخی قوانین بیمه‌ای از عوامل مطرح‌شده درباره ناترازی منابع و مصارف این سازمان هستند.