رکوردشکنی گرانی نان، سفره کارگران را کوچک‌تر کرد

در پی اعلام معاون اقتصادی استاندار تهران، قیمت نان در تهران و حومه با افزایش ۵۲ درصدی روبه‌رو شد. این گرانی که ابتدا در بسیاری از استان‌های دیگر رخ داده بود و در پایتخت تکذیب می‌شد، حالا به صورت رسمی تأیید شده است.

افزایش قیمت نان یارانه‌ای و آزادپز

حشمت‌الله عسگری، معاون اقتصادی استاندار تهران، اعلام کرد که قیمت‌های جدید در سامانه نانو ثبت شده و برای نانوایی‌ها لازم‌الاجرا است. این افزایش قیمت به طور مشخص در نانوایی‌های سهمیه‌ای که آرد یارانه‌ای دریافت می‌کنند، اعمال شده است. نانوایی‌های آزادپز که آرد غیر یارانه‌ای استفاده می‌کنند، از ابتدای سال افزایش قیمت را تجربه کرده بودند. هرچند قیمت مصوبی برای نان آزادپز وجود ندارد، اما اتحادیه مربوطه موظف به اعلام نرخ و درج آن بر روی محصولات شده است.

واکنش‌ها به گرانی نان

این افزایش قیمت در شرایطی رخ می‌دهد که به گفته یدالله فرجی، فعال صنفی بازنشستگان کارگری، مردم با گرانی سرسام‌آور حبوبات، گوشت و برنج دست‌وپنجه نرم می‌کنند. او این افزایش قیمت را ضربه‌ای دیگر به طبقه کارگر و بازنشستگان می‌داند و می‌گوید: «سفره‌های ما از خالی هم خالی‌تر است و هیچ وقت سفره طبقه مزدبگیر تا این اندازه تهی نبوده است.»

او با اشاره به هزینه‌های روزمره یک خانواده برای تهیه نان، این پرسش را مطرح می‌کند که چرا مسئولان به جای افزایش هزینه‌های تولید و گرانی نان، به فکر تأمین معیشت کارگران و بازنشستگان نیستند. این افزایش قیمت در حالی اتفاق می‌افتد که اغلب نانوایی‌ها در شهرهای بزرگ آزادپز هستند و نان یارانه‌ای به سختی در دسترس مردم قرار می‌گیرد.

اطلاعات رسمی و آمارها، افزایش واقعی هزینه‌ها را به طور کامل نشان نمی‌دهند و این موضوع باعث شده تا سفره‌های مردم، به خصوص طبقه کارگر، روزبه‌روز خالی‌تر شود.

رکورد گرانی نان و غلات در آمارهای رسمی

بر اساس آمارهای منتشر شده از سوی مرکز آمار، نرخ تورم سالانه کشور در تیرماه ۱۴۰۴ به ۳۵.۳ درصد رسیده است. اما نکته مهم این است که نرخ تورم برای دهک‌های پایین درآمدی تا ۳۵.۶ درصد هم برآورد شده که نشان می‌دهد طبقات فرودست، فشار بیشتری را تجربه می‌کنند.

با این حال، آنچه در این آمارها بیش از همه جلب توجه می‌کند، تورم ۱۶.۶ درصدی نان و غلات در تیرماه است که از سال ۱۴۰۱ بی‌سابقه بوده است. این آمار در حالی منتشر شده که افزایش ۵۲ درصدی قیمت نان در مردادماه هنوز در محاسبات رسمی نیامده است. اگر این افزایش قیمت واقعی لحاظ شود، نمودار تورم نان به شدت افزایش خواهد یافت.

تفاوت فاحش قیمت رسمی و واقعی نان

در تاریخ یازدهم مرداد، کارگروه تنظیم بازار استانداری تهران قیمت نان سنگک سنتی (۶۰۰ گرم) را ۷۶۰۰ تومان اعلام کرد. با افزایش ۵۲ درصدی، این قیمت به حدود ۱۲ هزار تومان می‌رسد. اما بررسی‌های میدانی نشان می‌دهد که در بازار آزاد، قیمت واقعی نان سنگک بین ۲۰ تا ۲۵ هزار تومان است و در هیچ کجا کمتر از ۱۵ هزار تومان فروخته نمی‌شود. این تفاوت فاحش، قیمت‌های رسمی را از واقعیت بازار دور نگه داشته است.

یک‌پنجم حداقل دستمزد برای نان خالی

در شرایط فعلی، اگر یک خانواده کارگری روزانه ۵ عدد نان سنگک (به قیمت ۲۰ هزار تومان) تهیه کند، باید ماهانه ۳ میلیون تومان برای نان هزینه کند. با توجه به اینکه حداقل دستمزد کارگران حدود ۱۵ میلیون تومان است، این یعنی یک‌پنجم حقوق ماهانه صرفاً برای تأمین نان خالی هزینه می‌شود.

یدالله فرجی، فعال صنفی بازنشستگان کارگری، با انتقاد از این وضعیت می‌گوید: «مدت‌هاست که گوشت و برنج و ماهی نمی‌خوریم، حالا باید برای خرید نان خالی هم دست و دل‌مان بلرزد.» او تأکید می‌کند که این گرانی‌ها، سبد خرید خوراکی خانواده‌های کارگری را به اوج تهی بودن رسانده است، به طوری که قیمت یک کیلو گوشت تقریباً برابر با سه روز دستمزد روزانه یک کارگر است.