« کارگروه دروازه آهنین » آمریکا چگونه فعالیت خواهد کرد؟

به گزارش تجارگستران ؛ فرماندهی مرکزی آمریکا از تشکیل کارگروه «دروازه آهنین» برای مقابله با انتقال تسلیحات پیشرفته و مواد مورد استفاده در صنایع نظامی ایران خبر داده است. این واحد قرار است مسیرهای زمینی و دریای خزر را زیر نظر بگیرد و با همکاری نهادهای آمریکایی، جابه‌جایی فناوری‌های دومنظوره و اقلام تحریمی را محدود کند.

مأموریت طرح دروازه آهنین امریکا چیست؟

مایکل مولروی، معاون پیشین دستیار وزیر دفاع آمریکا در امور خاورمیانه، در گفت‌وگو با الجزیره گفت این کارگروه بررسی خواهد کرد که سامانه‌های تسلیحاتی از چه مسیرهایی وارد ایران می‌شوند، چگونه می‌توان این مسیرها را مسدود کرد و ایران انرژی خود را چگونه جابه‌جا می‌کند.

این اقدام دامنه محاصره دریایی بنادر ایران را به مرزهای زمینی و دریای خزر گسترش می‌دهد. بنا بر گزارش منتشرشده، این واحد با حضور ۲۰ نیروی نظامی و غیرنظامی فعالیت خواهد کرد.

ایران با هفت کشور افغانستان، ارمنستان، جمهوری آذربایجان، عراق، پاکستان، ترکیه و ترکمنستان مرز مشترک دارد.

کارگروه آمریکا چگونه فعالیت خواهد کرد؟

بر اساس بیانیه سنتکام، کارگروه دروازه آهنین در شهر تامپا در ایالت فلوریدا مستقر خواهد شد و با دیگر نهادهای دولت آمریکا همکاری می‌کند.

حوزه فعالیت این واحد شامل جلوگیری از انتقال موارد زیر از مرزهای زمینی ایران و دریای خزر است:

برد کوپر، فرمانده سنتکام، اعلام کرده است این کارگروه موفقیت محاصره دریایی آمریکا علیه ایران را تقویت خواهد کرد.

مولروی نیز گفت در صورت تشدید جنگ از سوی دونالد ترامپ، احتمال دارد مجموعه‌ای از اهداف جدید مورد حمله قرار بگیرند. به گفته او، برخلاف عملیات «خشم حماسی» که عمدتاً اهداف نظامی را هدف قرار می‌داد، اقدامات احتمالی آینده می‌تواند بر زیرساخت‌ها و اهداف اقتصادی متمرکز باشد.

او تشکیل این کارگروه را بخشی از تلاش آمریکا برای افزایش فشار اقتصادی بر ایران از طریق محدود کردن مسیرهای زمینی دانست؛ مسیری که به گفته وی، در کنار محدودیت‌های اعمال‌شده بر بخش عمده مسیرهای دریایی دنبال می‌شود.

واکنش سپاه به اعلام تشکیل کارگروه جدید آمریکا

سپاه پاسداران انقلاب اسلامی طرح نظامی آمریکا را اقدامی تبلیغاتی و «بازی با کلمات» توصیف کرد. سردار محبی، سخنگوی سپاه، در اظهاراتی که خبرگزاری فارس منتشر کرده است، گفت آمریکا با این اقدام نمی‌تواند به هدف خود برای اعمال فشار شدید اقتصادی و فروپاشی اقتصاد ایران دست پیدا کند.

او همچنین به اظهارات قبلی مقام‌های آمریکایی درباره احتمال فروپاشی اقتصادی ایران طی دو هفته اشاره کرد و گفت چنین اتفاقی رخ نداده است.

ارتباط کارگروه دروازه آهنین با همکاری تسلیحاتی ایران و روسیه

اگرچه سنتکام در بیانیه خود به‌طور مشخص از تجارت تسلیحاتی ایران و روسیه نام نبرده است، برخی تحلیلگران تشکیل این کارگروه را اقدامی برای مختل کردن شبکه‌های تأمین تجهیزات، از جمله مسیرهای مرتبط با روسیه، ارزیابی می‌کنند.

رسانه‌های آمریکایی پیش‌تر گزارش داده‌اند روسیه قطعات پهپاد و مواد منفجره را از طریق دریای خزر به ایران ارسال کرده است. همچنین ادعاهایی درباره کمک فناوری روسیه به ایران برای توسعه موشک‌های کروز فراصوت مطرح شده است.

مجوب زویری، استاد تاریخ معاصر و سیاست در دانشگاه قطر، گزارش‌های مربوط به واردات تجهیزات نظامی از مسیر روسیه را نگرانی جدی آمریکا دانست و گفت فعالیت کارگروه جدید ممکن است به رویارویی با روسیه منجر شود.

رامی خوری، پژوهشگر سیاست عمومی در دانشگاه آمریکایی بیروت و پژوهشگر ارشد غیرمقیم مرکز عربی در واشنگتن، نیز گفت آمریکا هنوز راهبرد مشخصی برای مواجهه با ایران ندارد و اقدام‌های آن تاکنون نتایج محدودی داشته است.

آیا آمریکا می‌تواند مسیرهای تأمین ایران را به‌طور کامل مسدود کند؟

رامی خوری با اشاره به سابقه چند هزار ساله ایران در تجارت منطقه‌ای، مسدود کردن تمام مسیرهای ارتباطی و تجاری کشور را تقریباً ناممکن دانست.

او گفت ایران در طول تاریخ شبکه گسترده‌ای از ارتباطات با تجار، شرکا و متحدان خود در منطقه، به‌ویژه آسیا، ایجاد کرده است و آمریکا نمی‌تواند همه این مسیرها را کنترل کند.

به گفته خوری، واشنگتن می‌تواند تحریم یا محاصره اعمال کند، اما قادر نیست رفتار تمام کشورها و بازیگران منطقه‌ای، از جمله روسیه، چین و امارات را تحت کنترل بگیرد.

او همچنین توضیح داد بخشی از مواد مورد استفاده در سامانه‌های تسلیحاتی ایران از کشورهای دیگر خریداری می‌شود و سپس از طریق شرکت‌هایی در آسیا به مقصد نهایی منتقل می‌شود. به گفته این تحلیلگر، برخی از این مواد حتی ممکن است منشأ آمریکایی یا اروپایی داشته باشند.

آیا کارگروه جدید بر روند جنگ و مذاکرات تأثیر می‌گذارد؟

جو کنت، مقام پیشین ضدتروریسم آمریکا و از مشاوران سابق دونالد ترامپ که در ماه مارس به دلیل جنگ آمریکا علیه ایران استعفا داد، تشکیل این کارگروه را تلاشی از سوی سنتکام برای مختل کردن روند دیپلماسی دانست.

او در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس مدعی شد این اقدام در شرایطی انجام می‌شود که معاون رئیس‌جمهور آمریکا در حال مذاکره با ایران است و ممکن است تهران را به تشدید تنش سوق دهد.

کنت این رویکرد را نوعی «سیاست‌گذاری از طریق طرح عملیات» توصیف کرد و گفت ممکن است ارتش با اقداماتی که به تشدید یا ادامه جنگ منجر می‌شوند، مسیر تصمیم‌گیری کاخ سفید را تحت تأثیر قرار دهد.

بر اساس گزارش وال‌استریت ژورنال، برد کوپر، فرمانده سنتکام، در کنار پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، از جمله مقام‌هایی هستند که ترامپ را به ازسرگیری حملات علیه ایران ترغیب می‌کنند.

محدودیت حضور نظامی آمریکا در دریای خزر

مجوب زویری احتمال داد کارگروه دروازه آهنین بیشتر جنبه نمادین داشته باشد؛ زیرا آمریکا در دریای خزر حضور نظامی ندارد.

او گفت آمریکا به این دریا دسترسی مستقیم ندارد و هرگونه حضور یا همکاری در این منطقه به مشارکت کشورهای همسایه، از جمله جمهوری آذربایجان و ارمنستان، وابسته خواهد بود. به گفته زویری، این کشورها تمایلی ندارند با چنین همکاری‌ای روابط خود با روسیه را تحت تأثیر قرار دهند.

این تحلیلگر همچنین حضور نیروهای زمینی را برای اجرای برخی اقدامات ضروری دانست، اما احتمال اعزام چنین نیروهایی را پایین ارزیابی کرد.

زویری سهم دریای خزر در اقتصاد ایران را حدود ۱۱ درصد اعلام کرد و بر این اساس معتقد است اقدامات کارگروه در این منطقه تأثیر اقتصادی گسترده‌ای بر تهران نخواهد داشت.

جمع‌بندی

کارگروه دروازه آهنین با هدف محدود کردن انتقال تسلیحات پیشرفته، فناوری‌های دومنظوره و مواد تحریمی از مسیرهای زمینی و دریای خزر تشکیل شده است. در حالی که سنتکام این اقدام را مکمل محاصره دریایی ایران معرفی می‌کند، مقام‌های سپاه آن را ناکارآمد می‌دانند و برخی تحلیلگران نیز درباره امکان اجرای کامل آن، پیامدهای احتمالی برای روابط آمریکا و روسیه و تأثیر اقتصادی این طرح تردید دارند.

منبع :‌ الجزیره