قیمت جهانی نفت با افزایش ریسک جنگ ایران دوباره صعود کرد

به گزارش تجارگستران ؛ قیمت جهانی نفت بار دیگر به سطوح بالای ماه مارس بازگشته است. نگرانی سرمایه‌گذاران از تشدید جنگ ایران و احتمال حملات جدید آمریکا و اسرائیل، باعث افزایش ریسک ژئوپلیتیکی در بازار انرژی شده است. در حالی که عرضه نفت خاورمیانه به سطح پیش از جنگ نزدیک شده، نفت برنت همچنان حدود ۲۰ دلار بالاتر از ارزش برآوردی معامله می‌شود.

افزایش قیمت نفت به دلیل احتمال تشدید جنگ ایران

بازار جهانی نفت تحت تأثیر نگرانی‌ها درباره احتمال تشدید درگیری‌های نظامی مرتبط با ایران، بار دیگر با افزایش قیمت مواجه شده است.در معاملات یکشنبه‌شب، هم‌زمان با بازگشایی بازار نفت، قیمت قراردادهای آتی نفت برنت برای تحویل در دسامبر ۲۰۲۶ با اندکی کاهش به حدود ۱۱۵ دلار برای هر بشکه رسید.

این در حالی است که نفت برنت در پایان جلسه معاملاتی پیشین، بالاترین قیمت خود از ماه آوریل را ثبت کرده بود.

آخرین تحولات قیمت نفت

چرا قیمت نفت با وجود بازگشت عرضه همچنان بالاست؟

یکی از نکات مهم گزارش اکسیوس، فاصله میان وضعیت واقعی عرضه نفت و قیمت معاملات جهانی است.بر اساس بررسی داده‌های سپتامبر توسط رابین بروکس، اقتصاددان مؤسسه بروکینگز، عرضه نفت منطقه خلیج فارس تقریباً به سطح پیش از جنگ بازگشته است.

همچنین تقاضای جهانی نفت افزایش معناداری نداشته است.با وجود این شرایط، قیمت نفت همچنان در سطوح بالا قرار دارد.

تحلیلگران انرژی این اختلاف را ناشی از افزایش «صرف ریسک ژئوپلیتیکی» می‌دانند؛ هزینه‌ای که معامله‌گران به دلیل احتمال اختلال دوباره در عرضه نفت حاضرند در قیمت قراردادها لحاظ کنند.رابین بروکس نیز در ارزیابی خود اعلام کرده است که صرف ریسک بسیار بزرگی در قیمت نفت وارد شده است.

تحلیلگران بازار کالای بانک جی‌پی‌مورگان نیز در یادداشتی تأکید کرده‌اند که جریان صادرات نفت از خاورمیانه دوباره برقرار شده است.

صرف ریسک ژئوپلیتیکی نفت چیست؟

صرف ریسک ژئوپلیتیکی به بخشی از قیمت نفت گفته می‌شود که به دلیل نگرانی از تحولات سیاسی، جنگ یا احتمال اختلال در عرضه، به قیمت مبتنی بر شرایط عرضه و تقاضا اضافه می‌شود.

در گزارش حاضر، این موضوع به نگرانی بازار از احتمال حملات نظامی جدید و اختلال دوباره در صادرات نفت منطقه خلیج فارس مربوط است.

بر اساس مدل قیمت‌گذاری جی‌پی‌مورگان، ارزش برآوردی هر بشکه نفت برنت با توجه به شرایط عرضه و تقاضا حدود ۹۴ دلار است، اما قیمت بازار تقریباً ۲۰ دلار بالاتر از این سطح قرار دارد.

برآورد جی‌پی‌مورگان از ارزش نفت برنت؛ ۹۴ دلار در برابر قیمت ۱۱۵ دلاری

بانک جی‌پی‌مورگان در مدل قیمت‌گذاری خود، ارزش نفت برنت را بر اساس وضعیت عرضه و تقاضای جهانی محاسبه کرده است.نتیجه این مدل نشان می‌دهد قیمت متناسب با عوامل بنیادی بازار حدود ۹۴ دلار برای هر بشکه است.

در مقابل، قیمت قراردادهای آتی نفت برنت برای تحویل در دسامبر ۲۰۲۶ در محدوده ۱۱۵ دلار قرار دارد.

جی‌پی‌مورگان توضیح داده است که قیمت قراردادهای آتی منعکس‌کننده مبلغی است که بازار برای پوشش احتمال اختلال دوباره در عرضه نفت در آینده حاضر به پرداخت آن است.

این قیمت‌ها مربوط به قراردادهای تحویل نفت در دسامبر ۲۰۲۶ هستند و لزوماً با قیمت معاملات نقدی نفت یکسان نیستند.

افزایش هزینه حمل نفت؛ عامل اختلاف قیمت در بازارهای جهانی

در کنار نگرانی‌های ژئوپلیتیکی، افزایش هزینه حمل‌ونقل دریایی نیز بر قیمت نهایی نفت در مناطق مختلف جهان تأثیر گذاشته است.تحلیلگران جی‌پی‌مورگان اعلام کرده‌اند که هزینه بالای حمل نفت باعث ایجاد اختلاف قابل توجه میان قیمت نفت در مبادی صادراتی و هزینه تحویل آن به پالایشگاه‌ها شده است.

پیش از جنگ، قیمت نفت خام در مناطق مختلف معمولاً فاصله کمتری با شاخص‌های مرجع داشت.

اما اکنون برخی تولیدکنندگان برای جبران هزینه بالای حمل دریایی و حفظ مشتریان پالایشگاهی، قیمت فروش نفت در مبدأ را کاهش داده‌اند.

کاهش قیمت نفت صادراتی به آسیا هم‌زمان با افزایش هزینه تحویل

بر اساس داده‌های ارائه‌شده در گزارش، متوسط قیمت نفت خام صادراتی به آسیا پیش از محاسبه هزینه حمل، در ماه آوریل ۱۰۶ دلار برای هر بشکه بود.

این رقم در اکتبر به ۹۳ دلار کاهش یافته است.

در مقابل، هزینه نهایی تحویل نفت به خریداران آسیایی از ۱۱۶ دلار در آوریل به ۱۳۱ دلار در اکتبر رسیده است.

ارقام جدول نشان می‌دهد با وجود کاهش قیمت نفت در مبدأ، هزینه نهایی خرید برای پالایشگاه‌های آسیایی افزایش یافته است.

ناتاشا کانوا، رئیس تحقیقات جهانی کالا در جی‌پی‌مورگان، در یک پادکست اعلام کرده است که عوامل جغرافیایی در حال تغییر ارزش نسبی نفت خام در مناطق مختلف جهان هستند.

تأثیر افزایش قیمت نفت بر تورم و بازار سهام آمریکا

افزایش قیمت انرژی تنها به بازار نفت محدود نمانده و بر سایر بخش‌های اقتصاد نیز اثر گذاشته است.بالا رفتن قیمت نفت می‌تواند هزینه انرژی را در بخش‌های مختلف اقتصاد افزایش دهد و به فشارهای تورمی دامن بزند.

هم‌زمان با افزایش قیمت نفت در هفته گذشته، بازار سهام آمریکا نیز تحت فشار قرار گرفت.دو شاخص مهم وال‌استریت، یعنی S&P 500 و نزدک، هفته گذشته را با کاهش به پایان رساندند.

این تحولات در شرایطی رخ داده که سرمایه‌گذاران همچنان گزارش‌های مربوط به احتمال گسترش جنگ ایران را دنبال می‌کنند.

جمع‌بندی؛ نقش ریسک جنگ ایران در قیمت جهانی نفت

افزایش اخیر قیمت نفت بیش از آنکه ناشی از رشد تقاضا یا کاهش فعلی عرضه باشد، با نگرانی سرمایه‌گذاران از اختلال احتمالی در صادرات نفت ارتباط دارد.

در حالی که داده‌های سپتامبر از بازگشت نسبی عرضه نفت خلیج فارس به شرایط پیش از جنگ حکایت می‌کند، نفت برنت در محدوده ۱۱۵ دلار معامله شده است؛ رقمی که حدود ۲۰ دلار بالاتر از ارزش برآوردی جی‌پی‌مورگان قرار دارد.

افزایش هزینه حمل دریایی نیز اختلاف قیمت نفت در بازارهای منطقه‌ای را بیشتر کرده است؛ به‌طوری‌که هزینه تحویل نفت به آسیا با وجود کاهش قیمت در مبدأ، افزایش یافته است.

منبع: اکسیوس (Axios)