هشدار پلیس: خودروهای گذر موقت فاقد اعتبار توقیف می‌شوند؛ خرید و فروش ممنوع است

ممنوعیت واردات خودرو به ایران، که در دوره‌ای برای مدیریت منابع ارزی و در شرایط تحریم اعمال شد، فرصت خرید و فروش خودروهای خارجی را از بین برده بود. اما با انتشار یک بخشنامه از سوی گمرک در تیرماه ۱۴۰۲ (ژوئیه ۲۰۲۳)، امیدها برای بازگشت خودروهای لوکس و مدرن به خیابان‌های ایران زنده شد. این بخشنامه تسهیلاتی را برای ورود موقت خودروهای سواری در نظر گرفت که بر اساس آن، مدت تردد خودروها برای اتباع خارجی و ایرانیان مقیم خارج از کشور از تمامی کشورها حداکثر ۵ ماه و “بدون تمدید” تعیین شد.

رونق بازار خودروهای گذر موقت و خودروهای لوکس در خیابان‌ها

این تصمیم جدید گمرک باعث شد تا در یک سال گذشته، تبلیغات خرید و فروش خودروهای گذر موقت در فضای مجازی به شدت افزایش یابد. در همین مدت، ساکنان کلان‌شهرها، به‌ویژه تهران، شاهد تردد خودروهایی با مدل‌های جدید بوده‌اند که برخی از آن‌ها حتی حجم موتور بالایی دارند. نمونه بارز این خودروها، یک دستگاه رولزرویس ریث تصادفی است که قیمت جهانی آن بیش از ۲۸۰ هزار پوند (حدود ۲۲ میلیارد تومان) اعلام شده است.

جزئیات بخشنامه گمرک: تسهیلات و شفافیت

بخشنامه گمرک با هدف حمایت از گردشگران و سرمایه‌گذاران خارجی، ایرانیان مقیم خارج از کشور، مسافران غیرمقیم ایران و ساکنان مناطق آزاد تدوین شده است. این بخشنامه شرایط جدیدی را برای خودروهای وارداتی گذر موقت اعلام کرده که باعث تسهیل، شفافیت و انحصارزدایی می‌شود.

بر اساس این بخشنامه، متقاضیان مشمول این تسهیلات می‌توانند خودروی سواری را به مدت پنج ماه به شیوه ورود موقت وارد کشور کنند. پیش از این، این مدت تنها دو ماه بود و در صورت امکان و موافقت گمرک، تا سه ماه دیگر قابل تمدید بود. اما با تعیین سقف زمانی قانونی از ابتدا، ضمن از بین رفتن حاشیه فساد احتمالی، متقاضیان می‌توانند از بدو ورود به کشور از تسهیلات پنج ماهه بهره‌مند شوند. همچنین، محدودیت کشورها که قبلاً شامل کشورهای خاصی می‌شد، با ابلاغ این بخشنامه برداشته شده است. در این بخشنامه قید شده است که مهلت‌های قانونی اعطا شده غیرقابل تمدید خواهد بود که این امر از سوءاستفاده‌های احتمالی جلوگیری می‌کند.

جولان تبلیغات خودروهای گذر موقت در فضای مجازی و هشدار پلیس درباره کلاهبرداری

در ماه‌های اخیر، تبلیغات خرید و فروش خودروهای وارداتی با پلاک گذر موقت در شبکه‌های اجتماعی و فضای مجازی به شدت افزایش یافته است. این آگهی‌ها که عمدتاً توسط نمایشگاه‌داران و ایرانیان خارج از کشور منتشر می‌شوند، غالباً اغواکننده و غیرواقعی بوده و با قوانین جاری واردات خودرو همخوانی ندارند. به همین دلیل، پلیس این تبلیغات را مصداق “تبلیغات غیرواقعی” دانسته و به مردم درباره احتمال کلاهبرداری و سوءاستفاده هشدار داده است.

تناقض با قوانین واردات و حجم موتور بالا

یکی از مهم‌ترین تناقضات این تبلیغات با قوانین جاری، مربوط به حجم موتور خودروهاست. بر اساس قانون، واردات خودروهایی با حجم موتور بیش از ۲۵۰۰ سی‌سی ممنوع است، اما در تبلیغات مجازی، سوپراسپرت‌هایی مانند مازراتی، مرسدس بنز، پورشه، شورولت و بی‌ام‌و با حجم موتور بیش از ۴۰۰۰ سی‌سی نیز به چشم می‌خورند. این تبلیغ‌کنندگان همچنین عمداً قیمت این خودروهای لوکس را با خودروهای داخلی و چینی مقایسه کرده و ادعا می‌کنند که قیمت خودروهای لوکس گذر موقت به مراتب ارزان‌تر است.

ابهامات درباره پلاک گذر موقت و مالکیت

تبلیغات‌کنندگان همچنین مدعی هستند که خودروهای گذر موقت تا چند سال قابل تمدید و تردد راحت در سراسر کشور هستند. با اینکه تردد روزافزون این خودروها در خیابان‌های شهر، به‌ویژه تهران، مشهود است، پلیس این ادعاها را رد می‌کند.

مهمترین نکته اینجاست که بر اساس مواد ۵۰ و ۷۸ قانون گمرکات کشور، خودروهای با پلاک گذر موقت “شماره‌گذاری دائمی نمی‌شوند” و “امکان نقل و انتقال مالکیت و به تبع آن خرید و فروش و واگذاری حتی به‌صورت موقت نیز برای مالکان آن‌ها وجود ندارد.” این در حالی است که فروشندگان در تبلیغات خود به مخاطبان القا می‌کنند که مالکیت خودرو به صورت وکالتی قابل واگذاری است.

ماده ۵۰ قانون گمرک به ورود موقت کالاها اشاره دارد که بر اساس آن کالاها می‌توانند تحت شرایطی به طور موقت وارد قلمرو گمرکی شوند و باید ظرف مهلت معینی بدون تغییر خارج شوند. ماده ۷۸ این قانون نیز بیان می‌کند که مسافران غیرمقیم ایران می‌توانند وسیله نقلیه شخصی خود را با رعایت مقررات مربوطه طبق رویه ورود موقت وارد کشور کنند. ایرانیان مقیم خارج تنها در صورتی می‌توانند از این تسهیلات استفاده کنند که قبل از ورود به ایران حداقل سه ماه در خارج از کشور اقامت داشته باشند.

پلیس: خرید و فروش خودروهای گذر موقت ممنوع است

سردار محمدباقر سلیمی، معاون عملیات پلیس راهور، در گفت‌وگو با ایرنا، تأکید کرد که “هرگونه خرید و فروش خودروهای گذر موقت در کشور ممنوع است.”

وی در این باره توضیح داد که خودروها به دو صورت می‌توانند با پلاک گذر موقت در خیابان‌های کشور تردد کنند:

خودروهای ثبت و پلاک شده در کشورهای غیر ایران: این خودروها در صورت تأیید گمرک و طی کردن شرایط خاص، حداکثر به مدت یک ماه اجازه ورود به کشور را دریافت می‌کنند و تمدید این زمان منوط به تأییدیه‌های مختلف است. سردار سلیمی خاطرنشان کرد که طبق ماده ۵۰ و ۷۸ قانون گمرکات کشور، اجاره و نقل‌وانتقال خودروهای با پلاک گذر موقت حتی برای زمان کوتاه هم امکان‌پذیر نیست. علاوه بر این، حداکثر مدت زمان قانونی تردد آن‌ها ۶ ماه است که البته بسته به نوع خودرو و مبدأ متغیر است. اما در حال حاضر این مدت زمان سه ماهه است.

خودروهای پلاک شده در مناطق آزاد اقتصادی-تجاری: این خودروها هر سال فقط یک بار و آن هم به مدت ۴۵ روز می‌توانند وارد مناطق داخلی کشور و غیرتجاری شوند. معاون عملیات پلیس راهور درباره موضوع خودروهای منطقه آزاد توضیح داد که متأسفانه در دولت دهم و شورای تأمین استان خوزستان تصمیم‌گیری شد که خودروهای با پلاک اروند می‌توانند در کل استان خوزستان تردد کنند که این مسئله بعدها به دیگر استان‌های دارای منطقه آزاد تسری یافت.

پلیس هشدار داد: توقیف خودروهای گذر موقت پس از اتمام مهلت قانونی؛ ممنوعیت خرید و فروش

سردار محمدباقر سلیمی، معاون عملیات پلیس راهور، اعلام کرد که خودروهای گذر موقت که مهلت قانونی ترددشان به اتمام رسیده باشد، توسط پلیس توقیف و به گمرک تحویل داده خواهند شد. او همچنین تأکید کرد که خرید و فروش خودروهای گذر موقت در کشور ممنوع است و هیچ مرکز تعویض پلاکی اجازه پلاک‌گذاری این خودروها را ندارد.

محدودیت‌های قانونی و ممنوعیت خرید و فروش پلاک‌های منطقه آزاد

سردار سلیمی توضیح داد که تمامی خودروهای دارای پلاک گذر موقت باید پیش از اتمام اعتبار تعیین‌شده، به مبدأ بازگردند. در غیر این صورت، در صورت مشاهده توسط پلیس راهور، خودرو توقیف شده و مراحل قانونی آن از طریق گمرک پیگیری خواهد شد.

معاون عملیات پلیس راهور در خصوص خودروهای پلاک منطقه آزاد نیز گفت: “خرید و فروش خودروهای پلاک منطقه نیز خارج از محدوده تعیین‌شده ممنوع است و باید در شهر و مرکز شماره‌گذاری منطقه آزاد مربوطه تعویض پلاک شود.” وی افزود که خرید و فروش پلاک منطقه باید تنها توسط افراد دارای شهروندی و هویت ساکن در آن منطقه صورت گیرد و به افراد غیربومی یا غیرساکن نباید فروخته شود.

هشدار به مردم درباره تبلیغات فریبنده در فضای مجازی

سردار سلیمی ضمن مهمل خواندن تبلیغات اغواکننده در فضای مجازی، به مردم هشدار داد که باید نسبت به “تبلیغات هیجانی و وسوسه‌کننده خودروهای خارجی هوشیار باشند و به دام افراد سودجو گرفتار نشوند.” او تصریح کرد که یکی از شگردهای این افراد، وعده “تمدید مادام‌العمر پلاک گذر موقت” است که این موضوع به هیچ عنوان صحت ندارد و فروشندگان و واردکنندگان بلافاصله پس از انجام معامله هیچ تعهدی نسبت به خریدار نخواهند داشت.