اتحادیه اروپا خواستار مذاکره، ایران خواستار رفع تحریم و تغییر رویکرد

لزوم “عدم دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای” و اینکه “دیپلماسی بهترین راه” برای این هدف است، تأکید کرده‌اند. وی به آتش‌بس شکننده کنونی به عنوان فرصتی برای ازسرگیری فوری مذاکرات و بازگشت بازرسان آژانس بین‌المللی انرژی اتمی اشاره کرد و آمادگی اتحادیه اروپا برای مذاکره را ابراز داشت. این در حالی است که مقامات اروپایی پیش از این نیز منافع اتحادیه اروپا را در بازگشت به مسیر دیپلماسی و ازسرگیری مذاکرات با ایران دانسته بودند.

سابقه فشار و خروج از برجام

برنامه صلح‌آمیز هسته‌ای ایران همواره تحت فشارهای سیاسی و اتهامات بی‌اساس کشورهای غربی بوده است. تلاش‌های پیشین برای امنیتی‌سازی این موضوع و اعمال تحریم‌ها و تهدید نظامی، با بسته شدن پرونده ابعاد احتمالی نظامی (PMD) در سال ۱۳۹۴، بی‌اساس شناخته شد.

ایران پس از امضای برجام (توافق هسته‌ای) به‌طور کامل به تعهدات خود پایبند ماند، اما با خروج یک‌جانبه آمریکا در سال ۱۳۹۷ و عدم پایبندی کشورهای اروپایی به تعهداتشان، ایران نیز در چارچوب مفاد برجام، به‌صورت مرحله‌به‌مرحله تعهدات خود را کاهش داد. تهران بارها تأکید کرده که این اقدامات برگشت‌پذیر است و در صورت اجرای کامل تعهدات از سوی طرف‌های مقابل، به تعهدات خود باز خواهد گشت.

مذاکرات اخیر و موانع جدید

اوایل امسال، دور جدیدی از مذاکرات میان ایران و آمریکا با میانجیگری عمان، در مسقط و رم، شامل پنج دور گفتگو برگزار شد. با وجود ارزیابی مثبت طرف آمریکایی از روند مذاکرات، حمله نظامی رژیم صهیونیستی به تأسیسات هسته‌ای ایران، مسیر گفت‌وگوها را با اختلال جدی مواجه کرد.

در پی این تحولات، مجلس شورای اسلامی قانونی را تصویب کرد که بر اساس آن ورود هرگونه بازرس، از جمله مدیرکل آژانس، به کشور ممنوع و نصب دوربین‌های پادمانی و فراپادمانی نیز متوقف شد. همچنین، ارائه هرگونه گزارش از فعالیت‌های هسته‌ای ایران به آژانس ممنوع اعلام شده است.

تأکید رئیس‌جمهور بر اصلاح رفتار دوگانه

دکتر مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور ایران، ضمن ابلاغ این قانون به سازمان انرژی اتمی، شورای عالی امنیت ملی و وزارت امور خارجه، تأکید کرده است که ادامه همکاری‌ها با آژانس، مشروط به اصلاح رفتارهای دوگانه در قبال پرونده هسته‌ای ایران است.

جمهوری اسلامی ایران در مواضع رسمی خود بارها تأکید کرده است که به دیپلماسی متعهد است و آمادگی دارد برای رسیدن به توافقی منصفانه، پایدار و قابل اتکا که لغو واقعی تحریم‌ها را به‌همراه داشته باشد، در مذاکرات بر اساس احترام متقابل شرکت کند.