” توافق مکه ” میان عربستان، ترکیه و پاکستان چیست ؟

به گزارش تجارگستران ؛ عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان توافق دفاعی مشترک مکه را در مکه امضا کردند. این توافق حمله مسلحانه به هر یک از سه کشور را حمله به همه تلقی می‌کند. مقامات ترکیه آن را صرفاً دفاعی اعلام کردند و گفتند علیه کشور خاصی نیست.

توافق دفاعی مکه امضا شد؛ حمله به یکی از سه کشور حمله به همه محسوب می‌شود

عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان روز جمعه 16 مرداد 1405 در شهر مکه یک توافق دفاعی مشترک امضا کردند. این توافق با هدف تقویت بازدارندگی جمعی و افزایش هماهنگی امنیتی میان سه کشور به امضا رسیده است.

در بیانیه مشترک سه کشور آمده است که هرگونه حمله مسلحانه علیه یکی از اعضا، حمله علیه تمامی اعضای توافق تلقی خواهد شد.

با وجود اهمیت این بند، جزئیات دقیقی درباره تعهدات نظامی طرف‌ها منتشر نشده و مشخص نیست در صورت وقوع حمله، هر کشور چه نوع اقدام نظامی مشخصی را موظف به انجام خواهد بود.

متن توافق مکه منتشر شد

متن توافق دفاعی سه‌جانبه ترکیه، عربستان سعودی و پاکستان پس از امضای رهبران این سه کشور منتشر شد. توافق مکه بر تقویت بازدارندگی جمعی، همکاری دفاعی و افزایش امنیت منطقه‌ای تأکید دارد و تصریح می‌کند حمله مسلحانه به هر یک از اعضا، حمله به هر سه کشور تلقی خواهد شد.

متن توافق دفاعی سه‌جانبه ترکیه، عربستان سعودی و پاکستان که در شهر مکه به امضای رهبران سه کشور رسید، منتشر شد.

بر اساس مفاد این توافق، هدف اصلی آن تقویت بازدارندگی جمعی در برابر اقدامات تجاوزکارانه و افزایش همکاری‌های دفاعی میان سه کشور است. یکی از مهم‌ترین بندهای توافق مکه تصریح می‌کند که هرگونه حمله مسلحانه علیه یکی از اعضا، حمله علیه هر سه کشور تلقی خواهد شد.

این توافق همچنین بر تقسیم مسئولیت‌های امنیتی و ایجاد درک مشترک از تهدیدات منطقه‌ای تأکید دارد.

مهم‌ترین مفاد توافق مکه چیست؟

در متن منتشرشده، بر ماهیت دفاعی این همکاری و عدم هدف قرار دادن کشور مشخصی تأکید شده است.

یکی از محورهای اصلی توافق مکه، ایجاد سازوکاری برای تقویت بازدارندگی در برابر تهدیدات امنیتی عنوان شده است.

در این توافق، همکاری سه کشور بر پایه مسئولیت مشترک و درک مشترک از امنیت تعریف شده و طرف‌ها بر ضرورت تقویت توانایی‌های دفاعی خود تأکید کرده‌اند.

بر اساس متن توافق، این همکاری حاصل تلاش‌های دیپلماتیک بلندمدت و با هدف ایجاد زمینه مشترک برای مقابله با تهدیدات امنیتی فزاینده در منطقه و جهان شکل گرفته است.

توافق مکه ائتلاف‌های قبلی را لغو نمی‌کند

در متن توافق تأکید شده است که این چارچوب به معنای پایان دادن به اتحادها یا توافق‌های پیشین سه کشور نیست.

برعکس، توافق مکه قرار است در کنار روابط و تعهدات موجود میان اعضا عمل کند و با تکمیل همکاری‌های قبلی، به تقویت امنیت منطقه‌ای کمک کند.

در همین چارچوب، عضویت ترکیه در ناتو و مشارکت‌های امنیتی منطقه‌ای، ساختارهایی جدا از یکدیگر اما مکمل توصیف شده‌اند که می‌توانند زمینه تقسیم مسئولیت‌های امنیتی را فراهم کنند.

توافق مکه جبهه تهاجمی نیست

یکی دیگر از بندهای مهم این توافق، تأکید بر ماهیت دفاعی آن است. در متن منتشرشده آمده است که این توافق برای ایجاد یک جبهه نظامی تهاجمی، مهار یک کشور خاص یا طراحی حمله شکل نگرفته است.

همچنین تأکید شده که توافق هیچ کشور مشخصی را هدف قرار نمی‌دهد و مانعی برای ادامه کانال‌های موجود گفت‌وگو ایجاد نخواهد کرد.

در متن، تقویت ثبات منطقه‌ای و ایجاد منطقه‌ای عاری از تروریسم از اهداف این همکاری عنوان شده است.

همکاری دفاعی سه کشور گسترش می‌یابد

توافق مکه تنها به تعهد دفاع متقابل محدود نشده و افزایش همکاری میان صنایع دفاعی سه کشور را نیز دربر می‌گیرد.

بر اساس متن منتشرشده، ترکیه، عربستان سعودی و پاکستان متعهد شده‌اند همکاری و قابلیت همکاری خود در حوزه دفاعی را افزایش دهند. این موضوع می‌تواند زمینه توسعه همکاری‌های فنی و دفاعی میان سه کشور را فراهم کند.

در مجموع، متن توافق بر سه محور اصلی استوار است: دفاع متقابل، تقویت بازدارندگی جمعی و گسترش همکاری‌های دفاعی؛ در حالی که اعضا تأکید کرده‌اند این چارچوب علیه کشور مشخصی طراحی نشده است.

توافق مکه علیه کشور خاصی نیست

معاون رئیس‌جمهور ترکیه اعلام کرد این توافق متوجه کشور مشخصی نیست. یک مقام ترکیه‌ای نیز تأکید کرد که چارچوب ایجادشده ماهیتی کاملاً دفاعی دارد و توافق‌های نظامی و امنیتی قبلی سه کشور با سایر کشورها را لغو نمی‌کند.

ریاض نیز تأکید کرده است که توافق مکه به معنای ایجاد یک محور نظامی یا تشکیل یک بلوک فرقه‌ای نیست. همچنین این توافق ارتباطی با برنامه هسته‌ای یا شکل‌گیری رقابت تسلیحاتی ندارد.

چرا سه کشور به دنبال همکاری دفاعی هستند؟

امضای این توافق در شرایطی انجام شده که تنش‌های خاورمیانه افزایش یافته و حملات و ناامنی‌های منطقه‌ای، مسیرهای انتقال انرژی و اقتصاد کشورهای مختلف را تحت تأثیر قرار داده است.

عربستان سعودی در سال‌های اخیر تلاش کرده است برنامه‌های توسعه اقتصادی خود را پیش ببرد، اما ادامه بحران‌های منطقه‌ای می‌تواند صادرات نفت و پروژه‌های بلندمدت این کشور را با ریسک بیشتری مواجه کند.

ترکیه و پاکستان نیز اگرچه در حاشیه جغرافیایی بحران‌های اصلی خاورمیانه قرار دارند، اما گسترش درگیری‌ها می‌تواند امنیت و منافع اقتصادی آنها را تحت تأثیر قرار دهد.

همکاری نظامی عربستان، ترکیه و پاکستان سابقه دارد

توافق جدید در حالی شکل گرفته که سه کشور پیش از این نیز روابط دفاعی و نظامی نزدیکی داشته‌اند.

پاکستان برای دهه‌ها در زمینه آموزش و پشتیبانی فنی به نیروهای نظامی عربستان همکاری کرده است. ترکیه و پاکستان نیز در زمینه آموزش نظامی و همکاری دریایی ارتباطاتی داشته‌اند.

عربستان همچنین یکی از خریداران مهم پهپادهای ساخت ترکیه محسوب می‌شود.

پاکستان در سال‌های اخیر نیرو، جنگنده، پهپاد و سامانه‌های دفاع هوایی را برای همکاری امنیتی به عربستان اعزام کرده است.

توافق جدید چه معنایی برای امنیت منطقه دارد؟

کارشناسان، توافق مکه را بیش از آنکه نشانه تشکیل یک ائتلاف تهاجمی بدانند، اقدامی برای افزایش بازدارندگی و هماهنگی امنیتی در منطقه ارزیابی کرده‌اند.

این توافق همچنین می‌تواند وزن دیپلماتیک و دفاعی سه کشور را افزایش دهد و نقش قدرت‌های منطقه‌ای را در معماری امنیتی خاورمیانه پررنگ‌تر کند.

در عین حال، هنوز مشخص نیست سازوکار اجرای بند دفاع متقابل چگونه خواهد بود و در صورت حمله به یکی از اعضا، سایر کشورها تا چه اندازه ملزم به مداخله نظامی خواهند بود.

توافق مکه پس از نزدیک به یک سال مذاکره

توافق دفاعی سه کشور پس از نزدیک به یک سال مذاکره به امضا رسید. محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان، رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهور ترکیه و شهباز شریف، نخست‌وزیر پاکستان، این توافق را در مکه امضا کردند.

پاکستان و ترکیه پیش از این از ایده تشکیل ائتلاف دریایی مورد حمایت عربستان برای حفاظت از کشتیرانی و مسیرهای انتقال انرژی در منطقه نیز حمایت کرده بودند.

با توجه به ادامه بحران‌های امنیتی در خاورمیانه، توافق جدید می‌تواند همکاری سه کشور را در حوزه دفاعی و امنیت منطقه‌ای وارد مرحله تازه‌ای کند.

جمع‌بندی

عربستان سعودی، پاکستان و ترکیه روز جمعه توافق دفاعی مشترک مکه را در مکه امضا کردند. این توافق برای تقویت بازدارندگی جمعی در برابر هرگونه تجاوز طراحی شده و تصریح می‌کند حمله مسلحانه به هر یک از سه کشور به‌منزله حمله به همه آن‌هاست. جزئیات تعهدات خاص هر کشور در بیانیه مشترک ذکر نشده است.

توافق دفاعی مشترک مکه میان عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان امضا شد. این توافق حمله به هر یک را حمله به همه تلقی می‌کند و مقامات ترکیه آن را صرفاً دفاعی اعلام کردند. سه کشور روابط نظامی دیرینه‌ای با یکدیگر دارند. / منبع : رویترز