جزئیات پیشنهاد طرح هفت‌ روزه ایران برای بازگشایی تنگه هرمز

به گزارش تجارگستران ؛ ایران پیشنهاد جدیدی را برای بازگشایی تنگه هرمز طی هفت روز به آمریکا ارائه کرده است؛ طرحی که بر توقف درگیری‌ها، رفع محاصره دریایی و تحریم‌های نفتی، آزادسازی دارایی‌های مسدودشده ایران و سپس آغاز مذاکرات هسته‌ای استوار است. این پیشنهاد در شرایطی مطرح شده که تماس‌های غیرمستقیم تهران و واشنگتن در نیویورک ادامه دارد.

ایران برای بازگشایی تنگه هرمز چه پیشنهادی داده است؟

به گفته عراقچی، در صورت پذیرش این طرح، زمان‌بندی آن می‌تواند از روز بعد آغاز شود و تنگه هرمز در پایان روز هفتم بازگشایی خواهد شد.

وزیر امور خارجه ایران جزئیات کامل این پیشنهاد را اعلام نکرده، اما گفته است که طرح جدید به تفاهم‌نامه ۱۷ ژوئن میان ایران و آمریکا شباهت دارد؛ توافقی که برای مدتی موجب کاهش درگیری‌ها شد اما در ادامه از بین رفت.

جدول زمانی پیشنهادی ایران برای بازگشایی تنگه

بر اساس توضیحات منتشرشده درباره پیشنهاد تهران، روند مورد نظر ایران شامل چند مرحله اصلی است:

بر اساس این گزارش، طرح جدید از نظر ترتیب اجرای مراحل با تفاهم‌نامه پیشین تفاوت دارد و تهران خواهان بازگشایی تنگه پس از اجرای مجموعه‌ای از اقدامات اولیه است.

تفاهم‌نامه ژوئن چه ارتباطی با طرح جدید دارد؟

تفاهم‌نامه ۱۷ ژوئن میان ایران و آمریکا توقف فوری عملیات نظامی در جبهه‌های مختلف را در نظر گرفته بود و پس از آن یک دوره ۶۰ روزه برای مذاکرات درباره توافق صلح پایدار تعیین شد.

در چارچوب آن تفاهم‌نامه، معافیت‌هایی برای صادرات نفت ایران در نظر گرفته شده بود و همچنین موضوع بازگشت رفت‌وآمد دریایی از تنگه هرمز مطرح شد.

با این حال، برخی مسائل از جمله سرنوشت ذخایر اورانیوم غنی‌شده ایران به مذاکرات گسترده‌تر موکول شده بود. این توافق در ماه بعد و در پی افزایش دوباره تنش‌ها بر سر مسیرهای کشتیرانی در تنگه هرمز از هم پاشید.

به گزارش الجزیره، پیشنهاد جدید ایران از همان الگوی قبلی استفاده می‌کند، اما زمان‌بندی آن کوتاه‌تر شده و ترتیب بررسی موضوعات تغییر کرده است.

 اختلاف اصلی ایران و آمریکا بر سر مذاکرات هسته‌ای چیست؟

یکی از اختلافات اصلی تهران و واشنگتن به زمان بررسی برنامه هسته‌ای ایران مربوط می‌شود.ایران پیش‌تر اعلام کرده بود که پیش از رفع محاصره دریایی بنادر، لغو تحریم‌ها و دریافت تضمین درباره توقف حملات، وارد مذاکرات گسترده‌تر صلح نخواهد شد.

در مقابل، آمریکا خواهان آن است که برنامه هسته‌ای ایران از همان ابتدای مذاکرات در دستور کار قرار گیرد. بر اساس تحلیل کارشناسان نقل‌شده از سوی الجزیره، تهران و واشنگتن درباره نحوه تفکیک یا تجمیع موضوعات اختلاف نظر دارند. ایران بازگشایی تنگه هرمز را در اولویت قرار داده، در حالی که آمریکا خواهان بررسی همزمان مسائل مختلف از جمله پرونده هسته‌ای است.

 تنگه هرمز چرا در مذاکرات اهمیت دارد؟

تنگه هرمز در مسیر میان ایران و عمان قرار دارد و یکی از مسیرهای مهم انتقال نفت و گاز از منطقه خلیج فارس محسوب می‌شود.

اختلال در حمل‌ونقل دریایی این مسیر بر بازار انرژی نیز اثر گذاشته و افزایش قیمت سوخت، اهمیت اقتصادی بازگشایی تنگه را افزایش داده است.

از نگاه یکی از پژوهشگران مؤسسه سلطنتی مطالعات دفاعی و امنیتی بریتانیا که با الجزیره گفت‌وگو کرده، کنترل تنگه هرمز برای ایران اهمیت اقتصادی و راهبردی دارد و همین موضوع می‌تواند یکی از خطوط قرمز تهران در مذاکرات باشد.

تماس‌های ایران و آمریکا در نیویورک در چه وضعیتی است؟

عباس عراقچی روز سه‌شنبه با استیو ویتکاف، فرستاده آمریکا، و جرد کوشنر، داماد دونالد ترامپ، در مذاکراتی با میانجیگری قطر دیدار کرد.عراقچی این گفت‌وگوها را سازنده توصیف کرده و گفته است پیام‌ها همچنان میان دو طرف مبادله می‌شود.

با این حال، مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، تأکید کرده است که توصیف این دیدار به عنوان یک پیشرفت بزرگ، دقیق نیست.

بر اساس گزارش‌های منتشرشده، تماس‌های غیرمستقیم ایران و آمریکا در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل ادامه دارد، اما دو طرف هنوز از دستیابی به توافق نهایی یا پیشرفت دیپلماتیک قطعی خبر نداده‌اند.

چرا رسیدن به توافق میان تهران و واشنگتن دشوار است؟

کارشناسانی که با الجزیره گفت‌وگو کرده‌اند، یکی از موانع اصلی را تفاوت در ارزیابی دو طرف از میزان فشار اقتصادی و نظامی عنوان کرده‌اند.بر اساس این دیدگاه، دولت آمریکا معتقد است محاصره دریایی و تحریم‌های شدیدتر می‌تواند تهران را به پذیرش امتیازات بیشتر سوق دهد. در مقابل، ایران با وجود فشارهای اقتصادی همچنان بر مواضع خود درباره تنگه هرمز تأکید دارد.

در همین چارچوب، پیشنهاد هفت‌روزه ایران علاوه بر جنبه دیپلماتیک، موضوع قیمت انرژی و فشار ناشی از افزایش هزینه سوخت در آمریکا را نیز وارد معادلات مذاکرات کرده است.

فشار قیمت سوخت و انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا

پیشنهاد ایران در شرایطی مطرح شده که قیمت سوخت در آمریکا افزایش یافته و انتخابات میان‌دوره‌ای این کشور نیز نزدیک است.

یکی از پژوهشگران مورد استناد الجزیره معتقد است مطرح کردن پیشنهاد بازگشایی تنگه در مجمع عمومی سازمان ملل می‌تواند فشار سیاسی و اقتصادی بیشتری بر دولت آمریکا وارد کند.

دونالد ترامپ در سخنرانی خود در مجمع عمومی سازمان ملل، موضوع ایران را به انتخابات میان‌دوره‌ای مرتبط دانست و گفت تهران منتظر نتیجه انتخابات ماه نوامبر است. او همچنین اعلام کرده است که در صورت نبود توافق، گزینه‌های سخت‌تری را علیه جمهوری اسلامی در نظر خواهد گرفت.

این در حالی است که ترامپ گفته تصمیم او درباره ایران به موضوع دستیابی این کشور به سلاح هسته‌ای مرتبط است.

جمع‌بندی

پیشنهاد هفت‌روزه ایران برای بازگشایی تنگه هرمز، بر اجرای چند اقدام پیش از آغاز مذاکرات هسته‌ای متمرکز است. تهران خواهان توقف درگیری‌ها، رفع محاصره دریایی، لغو تحریم‌های نفتی و آزادسازی دارایی‌های مسدودشده است و پس از بازگشایی تنگه، آغاز مذاکرات درباره برنامه هسته‌ای را مطرح کرده است. در مقابل، آمریکا خواهان قرار گرفتن پرونده هسته‌ای در ابتدای مذاکرات است. / منبع :‌ الجزیره