شناسایی نخستین مورد مرگ ابولا در کنیا

به گزارش تجارگستران ، کنیا با وجود ماه‌ها آماده‌سازی برای مقابله با ابولا، از جمله غربالگری صدها هزار مسافر و آموزش نزدیک به ۵ هزار نیروی بهداشتی، نتوانست از ورود یک مورد ابتلا به این بیماری جلوگیری کند. مردی که از جمهوری دموکراتیک کنگو از مسیر اوگاندا به نایروبی سفر کرده بود، پس از بستری‌شدن در بیمارستان بر اثر ابتلا به ویروس بوندیبوگیو جان باخت؛ اکنون مقام‌های بهداشتی در تلاش‌اند افرادی را که ممکن است در معرض ویروس قرار گرفته باشند، شناسایی کنند.

عبور بیمار مبتلا از مرزها و ورود ابولا به کنیا

یکی از بستگان و یک دوست او را مستقیماً از فرودگاه به بیمارستان نایروبی، یک مرکز درمانی خصوصی در پایتخت کنیا، منتقل کردند. این مرد هنگام مراجعه در ۳ اکتبر علائمی شامل تب، لرز، خستگی شدید، درد عضلانی و خونریزی زیر پوست داشت. پزشکان او را ایزوله کردند و آزمایش‌ها بعداً ابتلای او به ویروس بوندیبوگیو، یکی از انواع ویروس ابولا، را تأیید کرد.

او روز دوشنبه، چند روز پس از بستری‌شدن، درگذشت. پس از این اتفاق، مقام‌های بهداشتی کنیا تلاش برای شناسایی افرادی را آغاز کردند که احتمال تماس با بیمار داشته‌اند. غربالگری در فرودگاه بین‌المللی جومو کنیاتا در نایروبی نیز تشدید شده است.

مسیر سفر بیمار از کنگو به اوگاندا و کنیا

طبق اطلاعات وزارت بهداشت کنیا و سازمان جهانی بهداشت، این مرد که هفت سال در جمهوری دموکراتیک کنگو زندگی کرده بود، در حدود دو روز از سه کشور عبور کرد.

مقام‌ها اعلام نکرده‌اند که این مرد هنگام عبور از مرز زمینی کنگو و اوگاندا دقیقاً تحت چه نوع غربالگری قرار گرفته است. سازمان جهانی بهداشت نیز گفته است زمان دقیق آغاز علائم ابولا در طول سفر مشخص نیست. بر اساس ارزیابی این سازمان، بیماری یک‌ماهه گزارش‌شده ممکن است در ابتدا ناشی از بیماری دیگری بوده باشد و احتمال دارد فرد در ادامه و هنگام دریافت مراقبت‌های درمانی به ابولا مبتلا شده باشد.

ابعاد شیوع ابولا در جمهوری دموکراتیک کنگو

شیوع کنونی ابولا در جمهوری دموکراتیک کنگو به بزرگ‌ترین شیوع ثبت‌شده این بیماری در تاریخ این کشور تبدیل شده است. بر اساس آمار سازمان جهانی بهداشت که در گزارش منتشرشده تا روز چهارشنبه ذکر شده، در این کشور ۸ هزار و ۷۲۸ مورد تأییدشده و ۴ هزار و ۲۰۵ مرگ ثبت شده است. موارد ابتلا در هفت استان گزارش شده‌اند.

سازمان جهانی بهداشت می‌گوید انتقال ویروس همچنان با شدت ادامه دارد و خطر گسترش بیماری برای کشورهای دارای مرز زمینی مشترک با کنگو بالا ارزیابی می‌شود.

کنگو تنها کشور درگیر این شیوع نبوده است. اوگاندا پیش از اعلام پایان شیوع در ۲۸ ژوئیه، ۲۰ مورد ابتلا ثبت کرده بود. در فرانسه نیز یک مورد مرتبط با سفر شناسایی شد، اما مورد دیگری پس از آن گزارش نشد. با تأیید مورد کنیا، این کشور چهارمین کشوری است که ابتلا به ویروس بوندیبوگیو را ثبت کرده است.

اویواله توموری، ویروس‌شناس پیشین منطقه‌ای سازمان جهانی بهداشت در آفریقا، به سی‌ان‌ان گفت مورد کنیا هشداری درباره احتمال عبور موارد بیشتر ابتلا از مرزها در شرایط تداوم انتقال بیماری در کنگو است.

چرا کنترل ابولا در مرزها دشوار است؟

مورد کنیا نشان می‌دهد که غربالگری مسافران به‌تنهایی نمی‌تواند تمام موارد ابتلا را شناسایی کند. وزارت بهداشت اوگاندا اعلام کرده است که بیمار کمتر از ۲۴ ساعت در این کشور حضور داشت و هنگام غربالگری پیش از پرواز از فرودگاه بین‌المللی انتبه، در نزدیکی کامپالا، دمای بدن طبیعی داشت.

وزارت بهداشت کنیا نیز گفته است این مرد در فرودگاه بین‌المللی جومو کنیاتا تحت غربالگری معمول بهداشت عمومی قرار گرفت، اما به‌عنوان مورد مشکوک ابولا شناسایی نشد. سازمان فرودگاه‌های کنیا به سی‌ان‌ان اعلام کرد که مسئولیت غربالگری مسافران بر عهده خدمات بهداشت مرزی، زیرمجموعه وزارت بهداشت، است.

سی‌ان‌ان از مقام‌های بهداشتی کنیا و اوگاندا درباره بررسی‌های انجام‌شده و اینکه آیا سفر اخیر بیمار از کنگو باید موجب ارزیابی دقیق‌تری می‌شد، سؤال کرده است.

عبور از مسیرهای غیررسمی

چالش کنترل بیماری تنها به فرودگاه‌ها و گذرگاه‌های رسمی محدود نمی‌شود. سازمان بین‌المللی مهاجرت اعلام کرده است که رفت‌وآمد میان مناطق آلوده در شرق کنگو و کشورهای همسایه همچنان زیاد است. مردم برای کار، تجارت و دیدارهای خانوادگی از مرزها عبور می‌کنند و همه این رفت‌وآمدها از مسیرهای رسمی انجام نمی‌شود.

به گفته این سازمان، برخی افراد از مسیرهای غیررسمی استفاده می‌کنند که نظارت بر آنها دشوارتر است. در نتیجه، کنترل‌های مرزی و فرودگاهی نمی‌توانند همه مسافران آلوده را شناسایی کنند؛ به‌ویژه افرادی که هنوز علائم بیماری را نشان نداده‌اند.

سازمان بین‌المللی مهاجرت بر اهمیت شناسایی موارد ابتلا در جوامع محلی، آزمایش سریع، ردیابی تماس‌ها و تبادل اطلاعات میان کشورهای همسایه تأکید کرده است.

آیا کنترل دمای بدن برای شناسایی ابولا کافی است؟

توموری نسبت به اتکای بیش از حد به غربالگری مرزی ابراز تردید کرده و محدودیت‌های آن را به تلاش برای گرفتن پشه با تور دروازه فوتبال تشبیه کرده است.

کریستین هاپی، استاد زیست‌شناسی مولکولی و ژنومیک در دانشگاه ریدمر نیجریه، نیز توضیح داده است که اندازه‌گیری دمای بدن ممکن است فرد آلوده‌ای را که در زمان عبور از ایستگاه کنترل تب ندارد، شناسایی نکند.

راهنمای فعلی سازمان جهانی بهداشت برای جمهوری دموکراتیک کنگو، غربالگری خروجی در فرودگاه‌ها، بنادر و گذرگاه‌های زمینی را توصیه می‌کند. این اقدامات شامل پرسش‌نامه درباره احتمال تماس با ویروس و اندازه‌گیری دمای بدن است. بر اساس این راهنما، افراد مشکوک، محتمل یا تأییدشده و همچنین افرادی که تماس پرخطر آنها ارزیابی شده است، نباید به‌صورت بین‌المللی سفر کنند؛ مگر برای تخلیه پزشکی.

هاپی پیشنهاد کرده است که مسافران پروازهای خروجی از کنگو پیش از سوارشدن، آزمایش منفی ابولا ارائه کنند. او همچنین بر افزایش ظرفیت آزمایش سریع در فرودگاه‌ها تأکید کرده است.

این پیشنهاد فراتر از دستورالعمل فعلی سازمان جهانی بهداشت است؛ این سازمان انجام آزمایش منفی ابولا برای تمام مسافران خروجی از مناطق درگیر را الزامی نکرده و توصیه می‌کند از اعمال محدودیت‌های گسترده‌تر بر سفر و تجارت با کشورهای آسیب‌دیده خودداری شود.

تلاش کنیا برای جلوگیری از انتقال بیشتر ویروس

پس از مرگ بیمار، مقام‌های بهداشتی کنیا شناسایی تماس‌های احتمالی و جلوگیری از انتقال بیشتر بیماری را در اولویت قرار داده‌اند. آزمایش‌های اولیه یک بیمار دیگر ۲۰ ساله که از کنگو و از مسیر اوگاندا سفر کرده بود، روز پنجشنبه از نظر ابولا منفی اعلام شد.

اهمیت شناسایی سریع موارد ابتلا از آن جهت است که برای این نوع ابولا، واکسن دارای مجوز یا درمان اختصاصی تأییدشده‌ای وجود ندارد؛ هرچند واکسن‌ها و روش‌های درمانی احتمالی در حال آزمایش هستند.

هاپی به تجربه نیجریه در جریان شیوع ابولا در غرب آفریقا در سال ۲۰۱۴ اشاره کرده است. در آن زمان، ورود یک مورد ابتلا به لاگوس، یکی از بزرگ‌ترین شهرهای آفریقا، به ثبت ۲۰ مورد ابتلا و هشت مرگ منجر شد؛ اما انتقال بیماری در نهایت مهار شد.

به گفته او، شناسایی سریع بیمار و هماهنگی نزدیک میان نهادهای مسئول، نقش مهمی در کنترل آن شیوع داشت. هاپی معتقد است تجربه نیجریه نشان می‌دهد که با وجود دشواری شناسایی همه افرادی که از مرزها عبور می‌کنند، سرعت تشخیص و مهار موارد وارداتی اهمیت تعیین‌کننده‌ای دارد.

جمع‌بندی

تأیید ابتلا و مرگ یک بیمار بر اثر ویروس بوندیبوگیو در کنیا، محدودیت‌های غربالگری مرزی در برابر شیوع ابولا را برجسته کرده است. بیمار از کنگو از مسیر اوگاندا به نایروبی رسید، در حالی که در غربالگری‌های فرودگاهی شناسایی نشد. اکنون کنیا بر ردیابی تماس‌ها، افزایش نظارت و تشخیص سریع موارد احتمالی تمرکز دارد؛ اقداماتی که در کنار همکاری اطلاعاتی کشورهای منطقه برای جلوگیری از گسترش بیشتر بیماری ضروری دانسته می‌شوند. / منبع :  CNN