کشف بی‌سابقه از رواج اعتیاد در مصر باستان؛ ردپای تریاک در ظروف توت‌عنخ‌آمون

به گزارش تجارگستران ، بر اساس یافته‌های یک پژوهش جدید که در نشریه علمی Journal of Eastern Mediterranean Archaeology منتشر شده است، شواهد بی‌سابقه‌ای از رواج مصرف تریاک در مصر باستان به دست آمده است. این یافته‌ها نشان می‌دهند که اعتیاد به تریاک ممکن است «بخشی ثابت از زندگی روزمره» مصریان باستان بوده باشد.

وجود تریاک در ظروف مصر باستان

کارشناسان موزه ییل به باقی‌مانده‌های قهوه‌ای تیره و معطری که در یک ظرف تاریخی از جنس مرمر مصری (آلاباستر) قرار داشت، مشکوک شدند. تجزیه‌وتحلیل این بقایا، وجود قطعی نشانگرهای زیستی تریاک شامل نوسکاپین، هیدروکوتارنین، مورفین، تبائین و پاپاورین را تأیید کرد.

اندرو جی. کوه، پژوهشگر اصلی این مطالعه، گفت این کشف «روشن‌ترین مدرک تاکنون از مصرف گسترده تریاک در جامعه مصر باستان» است. به گفته وی، مصرف تریاک در فرهنگ مصر باستان «تصادفی یا پراکنده» نبوده است.

 ارتباط احتمالی با مقبره توت‌عنخ‌آمون

این یافته، احتمال وجود مواد افیونی در ظروف مشابه دیگر، به ویژه نمونه‌های کشف‌شده در مقبره فرعون توت‌عنخ‌آمون را تقویت می‌کند. کوه اظهار داشت:

«ما فکر می‌کنیم این احتمال وجود دارد، و حتی بسیار محتمل است، که ظروف مرمری کشف‌شده در مقبره شاه توت نیز حاوی تریاک بوده‌اند. آن هم در چارچوب یک سنت باستانی مصرف مواد افیونی که ما تازه در حال شناخت آن هستیم.»

این ظرف مرمری مورد مطالعه، دارای کتیبه‌ای به چهار زبان باستانی اکدی، ایلامی، فارسی و مصری است که به خشایارشا یکم، پادشاه هخامنشی (حکومت ۴۸۶ تا ۴۶۵ پیش از میلاد)، اشاره دارد.

 تاریخچه مصرف مواد افیونی و رواج اعتیاد در مصر باستان

تریاک که از شیره خشک‌شده کپسول‌های بذر گیاه خشخاش به دست می‌آید، منبع اصلی مورفین و کدئین است. باور بر این است که این ماده برای هزاران سال به عنوان دارو و کمک معنوی استفاده می‌شده است. نخستین اشاره‌ها به کشت خشخاش و استخراج تریاک به سال ۳۴۰۰ پیش از میلاد در بین‌النهرین سفلی بازمی‌گردد.

کشف اخیر با کشف‌های قبلی بقایای مواد افیونی در ظروف مرمری مصری و کوزه‌های قبرسی همخوانی دارد. ظرف مرمری اخیر که در مقبره‌ای معمولی‌تر، احتمالاً متعلق به یک خانواده بازرگان، در منطقه سدمنت مصر و مربوط به دوران پادشاهی نوین (قرن شانزدهم تا یازدهم پیش از میلاد) کشف شده است، نشان می‌دهد که اعتیاد در مصر باستان محدود به طبقه خاصی نبوده است. اندرو کوه معتقد است این دو کشف، که بیش از هزار سال فاصله زمانی و اختلاف طبقاتی دارند، احتمال وجود تریاک در تعداد زیاد ظروف مرمری یافت‌شده در مقبره توت‌عنخ‌آمون در «دره پادشاهان» را به شدت تقویت می‌کند.