تیتر اخبار مهم الجزیره امروز سه‌شنبه ۲۸ مهر ۱۴۰۵

به گزارش تجارگستران ، حمله موشکی حوثی‌ها به مرکز آموزشی نیروهای امنیتی در استان شبوه یمن، دست‌کم ۵۳ کشته و بیش از ۲۰۰ زخمی بر جای گذاشته است. هم‌زمان، درگیری‌ها در چندین جبهه یمن ادامه دارد و تنش‌های مرتبط با جنگ ایران، مواضع نظامی و دیپلماتیک کشورهای منطقه را تحت تأثیر قرار داده است.

حمله موشکی حوثی‌ها به مرکز آموزشی در شبوه

مقام‌های محلی استان شبوه اعلام کردند سه موشک بالستیک شلیک‌شده از سوی حوثی‌ها به یک مرکز آموزشی نیروهای امنیتی دولت به‌رسمیت‌شناخته‌شده یمن اصابت کرده است. بر اساس آمار اولیه، دست‌کم ۵۳ نفر کشته و بیش از ۲۰۰ نفر زخمی شده‌اند؛ با توجه به وخامت وضعیت تعدادی از مجروحان، احتمال افزایش شمار قربانیان وجود دارد.

این نیروها در حال گذراندن آموزش برای پیوستن به نیروهای امنیت داخلی دولت یمن بودند. به گفته یک مقام نظامی یمنی که با خبرگزاری آسوشیتدپرس گفت‌وگو کرده است، موشک‌ها هنگام صف‌آرایی نیروهای تازه‌وارد برای آغاز تمرین آموزشی به محل اصابت کردند.

مقام‌های شبوه این حمله را اقدامی تروریستی و تشدید خطرناک درگیری‌ها توصیف کردند و خواستار تقویت سامانه‌های پدافند هوایی و هشدار زودهنگام در استان شدند. همچنین گزارش شده است که بیمارستان‌های منطقه در وضعیت آماده‌باش قرار گرفته‌اند و درخواست‌هایی برای اهدای خون منتشر شده است.

رئیس شورای رهبری ریاست‌جمهوری یمن، رشاد العلیمی، وعده واکنشی قاطع به این حمله را داده است. نخست‌وزیر یمن نیز اعلام کرد که این حمله مانع ادامه مأموریت نیروهای دولتی برای بازپس‌گیری مناطق تحت کنترل حوثی‌ها نخواهد شد.

ادامه حملات و درگیری‌ها در استان تعز و شهر مأرب

نیروهای دولت یمن از حملات هوایی به مواضع حوثی‌ها در استان تعز خبر داده‌اند. بر اساس گزارش‌های منتشرشده، اهداف این عملیات شامل مواضع نیروها، انبارهای تسلیحاتی و خودروهای نظامی در مناطق مختلف استان بوده است.

ارتش یمن همچنین از ادامه درگیری در چند محور جنوبی و غربی تعز خبر داده است. در یکی از گزارش‌ها، شمار حملات هوایی انجام‌شده در این استان ۱۳ مورد اعلام شده است. مقام‌های نظامی مدعی شدند در ۴۸ ساعت گذشته ۱۲۹ نیروی حوثی کشته و ۱۷۶ نفر دیگر زخمی شده‌اند؛ الجزیره اعلام کرده است که امکان تأیید مستقل این آمار را نداشته است.

در همین حال، دولت یمن اعلام کرد حوثی‌ها شهر مأرب را با چندین موشک بالستیک هدف قرار داده‌اند. مأرب از مراکز مهم نفت و گاز یمن و یکی از پایگاه‌های اصلی باقی‌مانده دولت در شمال کشور محسوب می‌شود.

این شهر طی سال‌های جنگ میزبان شمار زیادی از آوارگان داخلی بوده است. بر اساس گزارش منتشرشده، بیش از یک میلیون آواره یمنی در مأرب زندگی می‌کنند.

هشدار ائتلاف تحت رهبری عربستان درباره قاچاق سلاح

سخنگوی ائتلاف تحت رهبری عربستان سعودی که از دولت یمن حمایت می‌کند، درباره استفاده حوثی‌ها از قایق‌های معمولی برای انتقال تسلیحات از مسیر دریا هشدار داده است.

ترکی المالکی اعلام کرد انتقال تجهیزات نظامی با استفاده از شناورهای سنتی، امنیت یمن را تهدید می‌کند و جان غیرنظامیان را به خطر می‌اندازد. او از صاحبان این شناورها خواست در انتقال تسلیحات به سواحل یمن مشارکت نکنند و از جان و اموال خود محافظت کنند.

این هشدار در شرایطی مطرح شده که حوثی‌ها علاوه بر درگیری‌های داخلی یمن، حملاتی را علیه اهدافی در عربستان سعودی اعلام کرده‌اند.

واکنش ایران به جنگ و هشدار درباره حملات احتمالی جدید آمریکا

عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، با انتقاد از آغاز جنگ از سوی آمریکا گفت واشنگتن بدون آنکه ایران اقدام نادرستی انجام داده باشد، حمله را آغاز کرده و پس از هشت ماه همچنان با دشواری در خروج از این وضعیت روبه‌رو است.

عراقچی همچنین از محاسبات نادرست آمریکا درباره توان ایران سخن گفت و تأکید کرد اختلافات منطقه‌ای باید از مسیر دیپلماسی و راهکارهای سیاسی حل‌وفصل شوند. او توقف درگیری‌ها در یمن و لبنان و پایان خشونت‌ها علیه فلسطینیان را ضروری دانست.

محمد مخبر، مشاور رهبر ایران، نیز هشدار داده است که در صورت حمله مجدد به پایگاه‌های نظامی یا تأسیسات پتروشیمی ایران، تهران ممکن است اهدافی در ۹ کشور را هدف قرار دهد. او نام این کشورها را اعلام نکرده است.

حسین محبی، سخنگوی سپاه پاسداران، نیز مدعی شد بخش عمده‌ای از پایگاه‌های آمریکا در منطقه غیرفعال شده‌اند و نیروهای آمریکایی فاصله خود را از ایران افزایش داده‌اند. او همچنین درباره کابل‌های ارتباطی زیردریایی عبوری از تنگه هرمز هشدار داد و گفت ناامنی برای ایران می‌تواند امنیت منطقه را تحت تأثیر قرار دهد.

رایزنی‌های ایران، روسیه و پاکستان برای کاهش تنش‌ها

مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور ایران، در دیدار با سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه، گفت امنیت پایدار منطقه باید بر پایه اعتماد متقابل، مشارکت کشورهای منطقه و احترام به منافع مشروع طرف‌ها تأمین شود.

پزشکیان با انتقاد از حضور نظامی آمریکا در خاورمیانه اظهار داشت که این پایگاه‌ها به افزایش اختلافات و بی‌ثباتی منجر شده‌اند. او همچنین با اشاره به حملات آمریکا و اسرائیل به ایران، بر ضرورت احترام متقابل میان کشورها تأکید کرد.

لاوروف نیز بر ادامه همکاری راهبردی روسیه با ایران تأکید کرد. توافق مشارکت راهبردی ۲۰ساله دو کشور از دوم اکتبر ۲۰۲۶ اجرایی شده است. دو طرف همچنین درباره تحولات منطقه، از جمله وضعیت لبنان، گفت‌وگو کردند.

از سوی دیگر، عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان، قرار است برای گفت‌وگو درباره تلاش‌های میانجی‌گرانه اسلام‌آباد میان تهران و واشنگتن به ایران سفر کند. مذاکرات پیشین دو طرف پس از اختلاف بر سر آزادی کشتیرانی در تنگه هرمز متوقف شده بود.

افزایش قیمت نفت در پی حملات جدید حوثی‌ها

قیمت نفت خام برنت پس از انتشار گزارش‌هایی درباره حملات حوثی‌ها به اهداف نظامی و انرژی در عربستان سعودی اندکی افزایش یافت. در این حملات، اهدافی از جمله تأسیسات آرامکو در ینبع، میدان نفتی شیبه، فرودگاه بین‌المللی ملک خالد در ریاض و فرودگاه ابها در فهرست اهداف اعلام‌شده حوثی‌ها قرار داشتند. مقام‌های سعودی بلافاصله این ادعاها را تأیید نکردند.

در معاملات گزارش‌شده، بهای نفت برنت با ۱۷ سنت افزایش، معادل ۰٫۱۵ درصد، به ۱۱۰٫۰۳ دلار در هر بشکه رسید. نفت وست تگزاس اینترمدیت آمریکا نیز با افزایش ۱٫۶۸ دلاری، معادل ۱٫۶۶ درصد، به ۱۰۳٫۰۹ دلار رسید.

تحلیلگران بازار انرژی تداوم حملات به کشتی‌های عبوری از تنگه هرمز و پایین‌تر بودن جریان انتقال نفت نسبت به سطح پیش از جنگ را از عوامل پشتیبان قیمت‌ها دانسته‌اند.

حملات اسرائیل در لبنان و غزه

خبرگزاری ملی لبنان از حملات هوایی اسرائیل به چند منطقه در جنوب این کشور، از جمله حداثا، حومه برعشیت، عیناتا و مناطق اطراف طلوسه خبر داده است. این حملات با وجود چارچوب توافق برای پایان درگیری‌ها که با میانجی‌گری آمریکا در ماه ژوئن شکل گرفته بود، گزارش شده‌اند.

در نوار غزه نیز منابع پزشکی از کشته شدن دست‌کم پنج فلسطینی در حملات جدید اسرائیل خبر داده‌اند که دو نفر از آنان کودک بوده‌اند. بر اساس این گزارش‌ها، حملات مناطقی در جنوب خان‌یونس، شمال غزه و شهر غزه را هدف قرار داده‌اند.

منابع گزارش‌دهنده اعلام کردند از زمان آتش‌بس توافق‌شده در اکتبر سال گذشته، بیش از ۱٬۵۲۰ فلسطینی کشته و ۵٬۴۲۰ نفر زخمی شده‌اند.

واکنش نهادهای حقوق بشری به خشونت شهرک‌نشینان در کرانه باختری

سازمان عفو بین‌الملل از کشورها خواسته است در واکنش به حملات اخیر شهرک‌نشینان اسرائیلی در کرانه باختری اشغالی، اقدامات مشخصی انجام دهند. این سازمان خشونت علیه کشاورزان فلسطینی، تخریب محصولات و محدودیت دسترسی به زمین‌های کشاورزی را از عوامل افزایش فشار اقتصادی و انسانی بر ساکنان این مناطق دانسته است.

سازمان پزشکان بدون مرز نیز اعلام کرد یکی از کارکنانش هفته گذشته در روستایی در جنوب کرانه باختری از سوی شهرک‌نشینان مورد حمله قرار گرفته و به مراقبت پزشکی فوری نیاز پیدا کرده است. این سازمان از افزایش خشونت و محدودیت دسترسی فلسطینیان به خدمات درمانی ابراز نگرانی کرده است.

تحولات دیگر مرتبط با جنگ ایران

در ادامه تحولات منطقه، چند سفارت آمریکا در خاورمیانه هشدارهای امنیتی مشابهی برای شهروندان آمریکایی منتشر کردند و نسبت به احتمال حملات ایران یا حوثی‌ها هشدار دادند.

قطر نیز در حال آماده‌سازی برای اعلام یک همکاری دفاعی منطقه‌ای جدید با هدف تقویت توان نظامی خود است. هم‌زمان، پاکستان تجارت مرزی با ایران را در گذرگاه‌های تفتان و گبد–ریمدان به حالت تعلیق درآورده است. گزارش‌ها حاکی از آن است که حدود دو هزار کامیون در دو سوی مرز متوقف شده‌اند، اما دلایل این تصمیم به‌طور رسمی روشن نشده است.

نیروی دریایی ایران نیز اعلام کرد پایگاه دریایی کنارک در جنوب‌شرق کشور هدف حمله آمریکا قرار گرفته و دو نظامی زخمی شده‌اند. در مصر هم رأی‌گیری پارلمان درباره مجوز کمک نظامی دفاعی به عربستان سعودی به ۲۶ اکتبر موکول شده است.

توقف تجارت مرزی ایران و پاکستان؛ سرگردانی ۲ هزار کامیون

پاکستان تجارت مرزی با ایران را در گذرگاه‌های تفتان و گبد–ریمدان متوقف کرده است؛ تصمیمی که به سرگردانی حدود ۲ هزار کامیون در دو سوی مرز انجامیده است. اسلام‌آباد نگرانی‌های امنیتی و مقابله با قاچاق را دلیل این اقدام می‌داند، اما تهران از مشکلات فنی و اجرای تدابیر احتیاطی سخن می‌گوید.

توقف مبادلات تجاری ایران و پاکستان در دو گذرگاه مرزی

به گزارش الجزیره، پاکستان از روز شنبه مبادلات تجاری با ایران را در گذرگاه‌های تفتان و گبد–ریمدان در ایالت بلوچستان متوقف کرده است. اتاق بازرگانی و صنایع کویته اعلام کرده که در پی این تصمیم، حدود ۲ هزار کامیون در دو سوی مرز متوقف مانده‌اند.

با وجود توقف تجارت، تردد مسافران در گذرگاه گبد–ریمدان همچنان ادامه دارد. دولت فدرال پاکستان تاکنون توضیح رسمی و جامعی درباره این تصمیم ارائه نکرده و مقام‌های دو کشور نیز دلایل متفاوتی برای توقف مبادلات مطرح کرده‌اند.

اختلاف تهران و اسلام‌آباد بر سر علت بسته شدن مرز

بختیار اسماعیل، معاون کمیسر منطقه چاغی پاکستان که گذرگاه تفتان در آن قرار دارد، توقف مرزی را اقدامی موقت برای بهبود مدیریت مرز و حمایت از عملیات ضدتروریستی توصیف کرده است.

شاهد ریند، مشاور امور سیاسی و رسانه‌ای سروزیر بلوچستان، نیز اعلام کرده که این تصمیم با هدف رسیدگی به نگرانی‌های امنیتی، جلوگیری از قاچاق و بهبود سازوکارهای کنترل مرزی اتخاذ شده است.

در مقابل، اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، علت توقف تردد و مبادلات را برخی مشکلات فنی و ضرورت اجرای تدابیر احتیاطی عنوان کرده است.

تحلیلگران مسائل منطقه‌ای معتقدند که علاوه بر مسائل امنیتی، ملاحظات راهبردی، تشریفات گمرکی، بررسی اسناد تجاری و محدودیت‌های مالی نیز ممکن است در وضعیت مبادلات دو کشور نقش داشته باشند؛ با این حال، علت نهایی تصمیم هنوز به‌طور رسمی مشخص نشده است.

میانجی‌گری پاکستان میان ایران و آمریکا زیر فشار تحولات مرزی

توقف تجارت در شرایطی اتفاق افتاده که پاکستان در ماه‌های اخیر نقش میانجی میان تهران و واشنگتن را در جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران بر عهده داشته است.

اسلام‌آباد در مذاکرات دو طرف مشارکت کرده و برای دستیابی به آتش‌بس و توافقی پایدار تلاش کرده است. با این حال، روند مذاکرات با اختلاف بر سر تنگه هرمز، محاصره دریایی بنادر جنوبی ایران و تداوم تحریم‌های آمریکا با موانع جدی مواجه شده است.

بر اساس گزارش الجزیره، وزارت بازرگانی پاکستان در ماه آوریل مجوز انتقال کالاهای کشورهای ثالث به ایران از طریق شش مسیر زمینی منتهی به گذرگاه‌های گبد و تفتان را صادر کرده بود. توقف اخیر تجارت مرزی می‌تواند بر این مسیرهای حمل‌ونقل نیز اثر بگذارد.

پاکستان و ایران در ژوئن تفاهم‌نامه‌ای با هدف بازگشایی تنگه هرمز، رفع محاصره و برگزاری مذاکرات برای دستیابی به توافقی پایدار امضا کردند، اما این روند حدود یک ماه بعد با اختلافات جدید روبه‌رو شد.

 ناامنی در بلوچستان؛ عامل مهم در کنترل مرزها

بلوچستان، بزرگ‌ترین ایالت پاکستان از نظر وسعت، با ایران هم‌مرز است و طی دهه‌های گذشته شاهد درگیری‌های مداوم میان نیروهای دولتی و گروه‌های مسلح بوده است.

بر اساس آمار مؤسسه مطالعات منازعات و امنیت پاکستان، در ماه ژوئیه ۶۲ نیروی امنیتی در بلوچستان کشته شدند؛ رقمی که در ماه ژوئن ۶ نفر بود. این مؤسسه همچنین از ثبت ۲۲۵ حمله گروه‌های مسلح در سراسر پاکستان طی ماه سپتامبر خبر داده است؛ بالاترین رقم ماهانه در ۱۲ سال گذشته.

در همین حال، گزارش‌هایی از ربوده شدن نیروهای پلیس و کشته شدن یک افسر ارتش در حملات اخیر بلوچستان منتشر شده است. مقام‌های پاکستانی سال‌هاست که مرزهای نفوذپذیر را یکی از عوامل تسهیل فعالیت گروه‌های مسلح می‌دانند.

حملات مسلحانه در استان سیستان‌ و بلوچستان ایران

در سوی دیگر مرز، استان سیستان‌ و بلوچستان ایران نیز طی هفته‌های اخیر شاهد چندین حمله علیه نیروهای امنیتی بوده است.

رسانه‌های ایرانی گزارش داده‌اند که یک مقام ارشد پلیس در نزدیکی زاهدان بر اثر انفجار بمب کنار جاده‌ای کشته شده است. همچنین گزارش‌هایی درباره کشته شدن یکی از فرماندهان یگان زنان بسیج در شهرستان مهرستان و یک افسر دیگر در حمله‌ای جداگانه منتشر شده است.

تهران پیش‌تر گروه جیش‌العدل را به فعالیت از خاک پاکستان متهم کرده بود، اما اسلام‌آباد وجود ساختار سازمان‌یافته این گروه در خاک خود را رد کرده است.

تحلیلگران تأکید می‌کنند که وجود گروه‌های مسلح در مناطق مرزی به‌تنهایی اثبات نمی‌کند که هر حمله مشخص از خاک کشور همسایه سازمان‌دهی شده باشد. ایران در عین حال از پاکستان خواسته است برای جلوگیری از فعالیت گروه‌های ضدایرانی در مناطق مرزی اقدامات بیشتری انجام دهد.

اختلافات امنیتی ایران و پاکستان سابقه طولانی دارد. در ژانویه ۲۰۲۴، ایران اهدافی را در منطقه پنجگور پاکستان با موشک و پهپاد هدف قرار داد. پاکستان اعلام کرد این حمله به کشته شدن دو کودک منجر شده است.

دو روز بعد، پاکستان نیز اهدافی را در استان سیستان‌ و بلوچستان ایران مورد حمله قرار داد که در نتیجه آن دست‌کم ۹ نفر کشته شدند. پس از رایزنی‌های دیپلماتیک، تنش‌ها کاهش یافت و دو کشور بر گسترش همکاری‌های امنیتی توافق کردند.

ادامه اختلافات مرزی و توقف مبادلات تجاری اکنون در شرایطی رخ می‌دهد که پاکستان تلاش می‌کند روابط خود را با ایران حفظ کند و هم‌زمان نقش میانجی در مذاکرات تهران و واشنگتن را ادامه دهد.

جمع‌بندی

حمله موشکی به مرکز آموزشی شبوه با ده‌ها کشته و صدها زخمی، یکی از مرگبارترین رویدادهای اخیر درگیری‌های یمن گزارش شده است. هم‌زمان، عملیات نظامی در تعز و مأرب ادامه دارد و حملات اعلام‌شده در عربستان، تنش‌های مرتبط با جنگ ایران و اختلال در مسیرهای انرژی و کشتیرانی، بر تحولات امنیتی و اقتصادی منطقه سایه انداخته است.

توقف تجارت در گذرگاه‌های تفتان و گبد–ریمدان، حدود ۲ هزار کامیون را در دو سوی مرز متوقف کرده است. در حالی که پاکستان این اقدام را با نگرانی‌های امنیتی مرتبط می‌داند، ایران به مشکلات فنی اشاره می‌کند. افزایش حملات مسلحانه در مناطق مرزی و ادامه میانجی‌گری پاکستان میان تهران و واشنگتن، ابعاد امنیتی و دیپلماتیک این تصمیم را برجسته کرده است.