ترامپ: برای از سرگیری جنگ با ایران عجله‌ای ندارم

به گزارس تجارگستران ؛ دونالد ترامپ اعلام کرده است برای تصمیم‌گیری درباره ازسرگیری درگیری نظامی با ایران عجله‌ای ندارد و هم‌زمان مسیر مذاکرات را دنبال می‌کند. این اظهارات در شرایطی مطرح شده که میانجی‌گران قطری پیش‌نویس توافقی سه‌روزه برای فراهم کردن زمینه ازسرگیری مذاکرات مستقیم تهران و واشنگتن تهیه کرده‌اند و در دولت آمریکا دیدگاه‌های متفاوتی درباره ادامه مسیر دیپلماسی یا بازگشت به جنگ وجود دارد.

موضع ترامپ درباره ادامه جنگ یا توافق با ایران

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، در گفت‌وگوی تلفنی روز دوشنبه با آکسیوس گفت برای تصمیم‌گیری درباره ازسرگیری جنگ با ایران عجله‌ای ندارد.

انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا به یکی از نقاط تعیین‌کننده در تصمیم ترامپ درباره احتمال آغاز حملات گسترده‌تر علیه ایران تبدیل شده است. با این حال، رئیس‌جمهور آمریکا فعلاً دو مسیر را به‌طور هم‌زمان دنبال می‌کند: ادامه مذاکرات و آماده نگه داشتن گزینه نظامی در صورت نرسیدن به توافق.

ترامپ درباره روند گفت‌وگوها گفت مذاکرات در جریان است و وضعیت از نظر او به‌خوبی پیش می‌رود. او همچنین مدعی شد ایران بیش از گذشته خواهان توافق است، اما در مذاکرات تلاش می‌کند زمان بخرد.

پیش‌نویس سه‌روزه قطر برای ازسرگیری مذاکرات تهران و آمریکا

میانجی‌گران قطری پیش‌نویس توافقی را تهیه کرده‌اند که شامل مجموعه‌ای از اقدامات اعتمادساز در یک بازه سه‌روزه است. هدف این طرح، فراهم کردن شرایط لازم برای ازسرگیری مذاکرات مستقیم میان ایران و آمریکا عنوان شده است.

بر اساس اطلاعات منابع منطقه‌ای که آکسیوس به آن‌ها استناد کرده، میانجی‌گران قطر در انتظار دریافت پاسخ تهران و واشنگتن درباره مفاد این پیش‌نویس هستند.

یک دیپلمات آگاه از روند مذاکرات نیز گفته است که طرف قطری منتظر بازخورد دو کشور است تا مراحل بعدی میانجی‌گری مشخص شود.

سه دیدگاه متفاوت در دولت ترامپ درباره ایران

گزارش آکسیوس از وجود سه رویکرد متفاوت در میان مقام‌های نزدیک به ترامپ درباره نحوه مواجهه با ایران حکایت دارد.

۱. حمایت ونس و ویتکاف از دستیابی به توافق

جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور آمریکا، و استیو ویتکاف، نماینده کاخ سفید، از ترامپ خواسته‌اند مسیر توافق را دنبال کند.

به گزارش آکسیوس، استدلال این گروه آن است که ازسرگیری جنگ لزوماً شرایط را به شکل مطلوب تغییر نمی‌دهد و ممکن است نتیجه مورد انتظار را به همراه نداشته باشد.

بر اساس این گزارش، بیشتر کشورهای حوزه خلیج فارس نیز از این رویکرد حمایت کرده و دیدگاه خود را به ترامپ منتقل کرده‌اند.

۲. درخواست نتانیاهو و هگست برای بازگشت به جنگ

در مقابل، بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، و پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، خواهان ازسرگیری عملیات نظامی علیه ایران هستند.

این گروه معتقد است نمی‌توان به ایران برای دستیابی به توافق یا پایبندی به تعهدات احتمالی آن اعتماد کرد و باید از طریق اقدام نظامی، جنگ را به پایان رساند.

۳. ادامه فشار اقتصادی بدون جنگ و توافق

رویکرد سوم از سوی اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری، جان رتکلیف، رئیس سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا، و مارکو روبیو، وزیر امور خارجه، مطرح شده است.

این مقام‌ها از حفظ وضعیت «نه جنگ، نه توافق» و ادامه کارزار فشار اقتصادی علیه ایران حمایت می‌کنند.

رتکلیف به ترامپ اعلام کرده ادامه فشار اقتصادی می‌تواند ایران را به ارائه امتیازهای بیشتر وادار کند یا به اندازه‌ای بی‌ثباتی داخلی ایجاد کند که اعتراضات مردمی شکل بگیرد. سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا درباره این گزارش اظهارنظری نکرده است.

واکنش مقام‌های ایرانی به احتمال توافق با آمریکا

در سوی دیگر، مقام‌های سیاسی ایران روز دوشنبه درباره احتمال دستیابی به توافق از طریق دیپلماسی اظهاراتی امیدوارکننده مطرح کردند.

مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور ایران، گفت رهبر جمهوری اسلامی، آیت الله مجتبی خامنه‌ای، اختیاراتی را در اختیار دولت قرار داده است تا برای دستیابی به توافق از مسیر دیپلماسی اقدام کند.

عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، نیز اعلام کرد تبادل پیام‌های دیپلماتیک شدت گرفته است.

او با اشاره به نقش قطر و پاکستان در میانجی‌گری گفت ایران شرایط و پیشنهاد خود را ارائه کرده و ادامه روند به رویکرد سیاسی واشنگتن بستگی دارد.

عراقچی تأکید کرد اگر آمریکا دیپلماسی واقعی را انتخاب کند، ایران آماده گفت‌وگو است؛ اما در صورت استفاده از مذاکرات برای فریب یا انجام عملیات نظامی، با پاسخی شدیدتر از گذشته مواجه خواهد شد.

شرط ایران برای ازسرگیری مذاکرات

وزیر امور خارجه ایران درباره تنگه هرمز نیز گفت ازسرگیری مذاکرات به پذیرش شرایط تهران از سوی آمریکا درباره بازگشایی این آبراه بستگی دارد.

او اعلام کرد در صورت پذیرش این شرایط، مذاکرات از سر گرفته خواهد شد؛ در غیر این صورت، وضعیت موجود ادامه می‌یابد و ایران تسلیم نخواهد شد.

نقش روسیه و چین در تلاش‌های دیپلماتیک

مشارکت فعال روسیه و چین در تلاش‌ها برای دستیابی به توافق میان ایران و آمریکا خبر می‌دهد.ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه، روز دوشنبه در تماس تلفنی با محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران، درباره تلاش‌ها برای دستیابی به توافق دیپلماتیک گفت‌وگو کرد.

رضایی پیش‌تر دریافت‌کننده نامه‌ای از جی‌دی ونس بود که در آن پیشنهاد ازسرگیری مذاکرات مطرح شده بود.

روسیه همچنین پیشنهاد داده است در هرگونه توافق هسته‌ای مشارکت کند؛ از جمله با دریافت ذخایر اورانیوم غنی‌شده ایران.

هم‌زمان، معاون محسن رضایی نیز روز دوشنبه به پکن سفر کرد و با وزیر امور خارجه چین دیدار داشت. چین نیز از تهران و واشنگتن خواسته است مذاکرات مستقیم را برای پایان دادن به جنگ از سر بگیرند.

انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا چه اثری بر بازارهای مالی دارد؟

گزارش آکسیوس در بخش دیگری به پیامدهای احتمالی انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا و تحولات جنگ ایران بر بازارهای مالی پرداخته است.

شاخص اس‌اندپی ۵۰۰ در پایان ماه اکتبر با افتی کمتر از یک درصد بسته شد؛ در حالی که شاخص نزدک ۱۰۰ بیش از ۶.۷ درصد و شاخص نیمه‌رساناهای فیلادلفیا بیش از ۱۵ درصد کاهش داشتند.

در همین دوره، برخی بخش‌های بازار عملکرد متفاوتی ثبت کردند. سهام شرکت‌های کالاهای مصرفی ضروری در شاخص اس‌اندپی ۵۰۰ حدود ۱۱.۴ درصد و سهام بخش سلامت ۹.۸ درصد افزایش یافت.

احتمال تشدید حملات نظامی علیه ایران پس از انتخابات می‌تواند از مسیر افزایش قیمت سوخت و کاهش قدرت خرید مصرف‌کنندگان آمریکایی بر اقتصاد و بازار سهام تأثیر بگذارد.

همچنین شرکت‌های فناوری در حال آماده‌سازی راهبردهای لابی‌گری خود برای مواجهه با تغییر احتمالی فضای قانون‌گذاری در کنگره هستند.

قیمت نفت و آینده بازار سهام در کانون توجه سرمایه‌گذاران

جولیان امانوئل، استراتژیست بازار سهام در شرکت اورکور آی‌اس‌آی، در گزارشی درباره اهمیت واکنش ترامپ، دموکرات‌ها و ایران به نتایج انتخابات میان‌دوره‌ای تأکید کرده است.

او دو سناریوی اصلی را مطرح کرده است: دستیابی ناگهانی به توافق با ایران یا تشدید نظامی درگیری‌ها که می‌تواند قیمت نفت را افزایش دهد.

در این گزارش، عبور قیمت نفت از ۱۲۰ دلار برای یک ماه یا افزایش شدید آن تا ۱۴۷ دلار به‌عنوان سطوحی مطرح شده که ممکن است فشار بیشتری بر اقتصاد، بازار اعتبار و روند صعودی سهام وارد کند.

جمع‌بندی

ترامپ فعلاً تصمیم‌گیری درباره ازسرگیری جنگ با ایران را به تعویق انداخته و هم‌زمان مذاکرات و آمادگی نظامی را دنبال می‌کند. در واشنگتن سه دیدگاه درباره توافق، بازگشت به جنگ و ادامه فشار اقتصادی مطرح است. در همین حال، قطر، پاکستان، روسیه و چین در تلاش‌های دیپلماتیک نقش دارند و موضع تهران درباره ازسرگیری مذاکرات را به پذیرش شرایطش، از جمله درباره تنگه هرمز، مرتبط کرده است.

منبع : آکسیوس