بحران آب در ایران؛ «ذخایر زیرزمینی و سدها خالی‌اند»

محمد درویش، فعال و کارشناس باسابقه حوزه محیط زیست، با اشاره به چالش‌های جدی بی‌آبی این روزها، اظهار داشت که در حال حاضر، منابع آب زیرزمینی کاملاً تخلیه شده و سدهای کشور نیز تقریباً خالی هستند. او تأکید کرد که ما با یک وضعیت کم‌سابقه مواجه شده‌ایم و اگر دولت نتواند جایگزینی برای منابع آب شرب تهران از محل بخش کشاورزی فراهم کند، وضعیت می‌تواند بسیار بحرانی شود.

هزینه کمتر در جبران خسارت کشاورزان است

درویش تصریح کرد: «در استان تهران بالغ بر ۱.۰۸ میلیارد مترمکعب آب در بخش کشاورزی مصرف می‌کنیم و چاره‌ای نیست جز اینکه بخشی از این آب به آب شرب تخصیص داده شود.» وی معتقد است که دولت می‌تواند مابه‌ازای این اقدام به کشاورزان خسارت پرداخت کند و هزینه این کار به مراتب کمتر از اجرای طرح‌های پرهزینه انتقال آب یا تخلیه بیشتر منابع زیرزمینی خواهد بود.

تعلل در اجرای سند ملی امنیت غذایی

این کارشناس محیط زیست به تصویب سند ملی امنیت غذایی در سال ۱۴۰۲ اشاره کرد که بر اساس آن، هر استان موظف به ۱۰ درصد صرفه‌جویی سالانه در بخش کشاورزی است. او گفت: «اگر در این سه سال، دولت این کار را در استان تهران انجام داده بود، دست‌کم ۵۴۰ میلیون مترمکعب آب صرفه‌جویی می‌شد و نیاز آب شرب حداقل ۵ میلیون نفر را تأمین می‌کرد. متأسفانه این اقدام صورت نگرفته و اجرای این سند به بهانه‌های مختلف به تعویق افتاده است.»

اجبار به سمت تغییر رویکرد آبی در ایران

درویش ابراز امیدواری کرد که این چالش بی‌آبی، به اتخاذ تصمیمی خردمندانه منجر شود و با کاهش مصرف آب در کشاورزی، کشور به سمت ارتقاء نرم‌افزاری و استفاده از روش‌هایی مانند هیدروپونیک و کشت گلخانه‌ای حرکت کند تا مشکل ناترازی آبی حل شود.

وی با یادآوری سابقه خشکسالی در ایران، تأکید کرد: «چشم‌انداز آینده ایران، چشم‌انداز خشک‌تری خواهد بود و بارندگی کمتر و تبخیر بیشتر می‌شود. ما بیشتر از متوسط جهانی در معرض خطر جهان‌گرمایی هستیم.»

او در پایان، افرادی را که پیش‌تر درباره ورود کشور به “دوره ترسالی ماندگار” سخن گفته بودند، مسئول دانست و خواستار پاسخگویی آن‌ها بر اساس استدلال‌های علمی شد و تأکید کرد که خشکسالی، مسئله اصلی ایران بوده و خواهد بود و باید با مدیریت آب‌محور با آن مقابله کرد.