چند بار آمریکا و ایران تا آستانه توافق پیش رفتند؟

به گزارش تجارگستران ، با گذشت ۱۰۰ روز از آغاز حملات آمریکا و اسرائیل به تهران در ۲۸ فوریه، هنوز توافق صلحی میان ایران و آمریکا حاصل نشده است؛ با این حال دو طرف در چند مقطع به توافق نزدیک شدند.

جنگ با عملیات مشترک آمریکا و اسرائیل تحت عنوان «خشم حماسی» آغاز شد و ایران نیز در واکنش، اهداف اسرائیلی و پایگاه‌های نظامی آمریکا در خلیج فارس را هدف قرار داد.

مرور تلاش‌های آمریکا و ایران برای رسیدن به توافق

پس از آغاز آتش‌بس موقت با میانجیگری پاکستان در ۸ آوریل، شدت درگیری‌ها کاهش یافت اما مذاکرات مستقیم در اسلام‌آباد در ۱۲ آوریل شکست خورد و پس از آن، پیشنهادهای مختلفی از طریق پاکستان میان دو طرف رد و بدل شد.

با وجود این، تنش‌ها و درگیری‌های پراکنده همچنان ادامه یافت و نگرانی‌ها درباره ازسرگیری جنگ گسترده را افزایش داد.

مذاکرات مستقیم ایران و آمریکا در اسلام‌آباد

در روزهای ۱۱ و ۱۲ آوریل، نمایندگان ایران و آمریکا برای نخستین بار پس از انقلاب ۱۳۵۷ در اسلام‌آباد با یکدیگر دیدار کردند.هیأت آمریکایی به ریاست جی‌دی ونس و با حضور استیو ویتکاف و جرد کوشنر در مذاکرات حاضر شد. از طرف ایران نیز عباس عراقچی، محمدباقر قالیباف و علی باقری‌کنی حضور داشتند.

پیش از مذاکرات، قالیباف اعلام کرده بود که توقف حملات اسرائیل به لبنان و آزادسازی دارایی‌های بلوکه‌شده ایران از شروط غیرقابل مذاکره تهران است.

نخست‌وزیر پاکستان نیز این مذاکرات را «لحظه‌ای سرنوشت‌ساز برای صلح پایدار» توصیف کرده بود.

دلیل شکست مذاکرات اسلام‌آباد

در حالی که مقام‌های ایرانی خواهان ادامه مذاکرات بودند، هیأت آمریکایی تصمیم به پایان گفت‌وگوها گرفت.جی‌دی ونس اعلام کرد که تهران پیشنهاد نهایی آمریکا را نپذیرفته و واشنگتن خواهان تضمین بلندمدت درباره عدم دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای است.

موضوع اصلی اختلاف، ذخایر اورانیوم غنی‌شده ایران بود. آمریکا خواستار تحویل ذخایر ۶۰ درصدی ایران شد اما تهران این درخواست را رد کرد.

تحلیلگران معتقدند اختلاف درباره جزئیات برنامه هسته‌ای و نحوه اجرای توافق، مانع اصلی دستیابی به توافق نهایی بوده است.

آتش‌بس لبنان و امید به کاهش تنش‌ها

در ۱۶ آوریل، دونالد ترامپ اعلام کرد اسرائیل و لبنان برای آتش‌بس ۱۰ روزه توافق کرده‌اند تا مذاکرات صلح ادامه پیدا کند.درگیری‌های اسرائیل و حزب‌الله یکی از مهم‌ترین جبهه‌های جنگ ایران و اسرائیل محسوب می‌شد و تهران بارها پایان حملات در لبنان را شرط اصلی هرگونه توافق گسترده عنوان کرده بود.

با وجود اعلام آتش‌بس، حملات اسرائیل به لبنان ادامه یافت و صدها نفر در هفته‌های بعد کشته شدند.تحلیلگران اعلام کردند برخی خطوط قرمز دو طرف غیرقابل مصالحه باقی ماند و همین موضوع روند مذاکرات را متوقف کرد.

اختلاف بر سر تنگه هرمز

عباس عراقچی پس از اعلام آتش‌بس لبنان در پیامی اعلام کرد که عبور کشتی‌های تجاری از تنگه هرمز در مدت آتش‌بس آزاد خواهد بود.

ترامپ نیز اعلام کرد این مسیر برای تجارت جهانی باز است.

تنگه هرمز یکی از اصلی‌ترین محورهای اختلاف میان تهران و واشنگتن بود. ایران از ماه مارس محدودیت‌هایی برای عبور کشتی‌ها اعمال کرده بود.

در حالی که ایران پیشنهاد دریافت عوارض عبور کشتی‌ها را مطرح کرده بود، آمریکا این موضوع را نپذیرفت.

پس از ادامه تحریم‌ها و محاصره دریایی آمریکا، ایران تهدید کرد در صورت جلوگیری از عبور کشتی‌های ایرانی، اجازه تردد به سایر کشتی‌ها نیز داده نخواهد شد.

کارشناسان می‌گویند اختلاف درباره کنترل تنگه هرمز و کاهش تحریم‌ها همچنان یکی از موانع اصلی توافق است.در اول ژوئن، ترامپ در تماس تلفنی با بنیامین نتانیاهو نسبت به تشدید حملات اسرائیل در جنوب لبنان اعتراض کرد.

این تماس پس از تهدید ایران به خروج از مذاکرات انجام شد و امیدهایی درباره احتمال فشار آمریکا بر اسرائیل برای توقف حملات ایجاد کرد.با وجود انتشار گزارش‌هایی درباره احتمال توقف حملات، اسرائیل همچنان حملات خود به جنوب لبنان را ادامه داد.

در روزهای بعد نیز حملات هوایی و دستور تخلیه مناطق مختلف لبنان ادامه پیدا کرد و تلاش‌ها برای توافق دوباره ناکام ماند. / منبع : الجزیره