عارف: نحوه اداره دولت چهاردهم در وضعیت جنگی، با راهبرد حفظ آرامش و اتکا به مردم است!

محمدرضا عارف، معاون اول رئیس‌جمهور، در جلسه‌ای با کمیسیون اقتصادی مجمع وزیران ادوار، به تشریح راهبرد دولت چهاردهم در مواجهه با “جنگ ۱۲ روزه” و چالش‌های اقتصادی پرداخت. او تأکید کرد که با وجود ترور شهید هنیه در روز اول فعالیت دولت، راهبرد اصلی بر حفظ آرامش جامعه و اداره کشور در وضعیت جنگی، به‌ویژه در بخش اقتصادی، استوار شد.

پیروزی در جنگ چندجانبه و نقش مردم

عارف به پیروزی ایران در “تهاجم تحمیلی” (که از سوی ایران شروع نشد) در چند جبهه نظامی، اجتماعی و اقتصادی اشاره کرد. وی با گرامیداشت یاد شهدای جنگ، از جمله سرداران از دست رفته، تأکید کرد که با وجود شهادت فرماندهان، بخش دفاعی کشور با سرعت و موفقیت به کار خود ادامه داد و جایگزین‌ها ظرف کمتر از ۱۰ ساعت عملیات موفق انجام دادند. او تحلیل دشمنان مبنی بر به میدان آمدن مردم در روز دوم جنگ و تسلیم ایران در روز سوم را “اشتباه” خواند.

معاون اول رئیس‌جمهور تصریح کرد که مردم در میدان اقتصادی موفق شدند. او به تغییرات ۲۰ درصدی فروش فروشگاه‌ها در طول جنگ ۱۲ روزه اشاره کرد و گفت که برخلاف تصور، هیچ هجومی به فروشگاه‌ها نشد و تنها صف بنزین تشکیل شد که آن نیز تابع قوانین عرضه و تقاضا بود. عارف حضور مردم در همین صفوف بنزین را نیز “بی‌نظیر” خواند و افزود که کمبود کالاها در برخی استان‌ها بلافاصله جبران شد. او مردم، به‌ویژه کسبه را “فرماندهان و سرداران جبهه اقتصادی” دانست که داوطلبانه کمک می‌کردند و کالاها را به قیمت خرید یا حتی رایگان به فروش می‌رساندند.

نقد نخبگان و راهبرد دولت در مواجهه با بحران

عارف با اشاره به جلسات خود با جناح‌های سیاسی برای بهره‌گیری از نظرات نخبگان، گلایه کرد که “هیچ حزب، گروه و یا مجمعی جز انتقاد حتی یک نامه یک صفحه‌ای ننوشتند که پیشنهاد اجرایی داده باشد و یا تنها شعار و رهنمود داده شد.” او بر نیاز به استفاده از نظرات نخبگان در کشور تأکید کرد.

وی به راهبرد واگذاری اختیارات به استانداران و وزرا در قالب ۴ کارگروه در جنگ ۱۲ روزه اشاره کرد و این تصمیم را موفقیت‌آمیز دانست. عارف گفت که در همان روز اول جنگ، سازوکار تصمیم‌سازی و تصمیم‌گیری در دولت مشخص شد و مصوبات کارگروه‌ها سریعاً به اجرا درآمد. او به نگرانی درباره بنادر و افزایش دو برابری حجم تخلیه کالا در بنادر با اختیارات ویژه اشاره کرد، حتی کالاهایی که ثبت سفارش نشده بودند نیز تخلیه شدند.

پیوست معیشتی برنامه‌های دولت و حفظ سرمایه اجتماعی

معاون اول رئیس‌جمهور تأکید کرد که راهبرد دولت، برگزاری جلسات با بخش‌های فعال اقتصادی برای ارائه راهکار و آسیب‌شناسی از “جنگ ۱۲ روزه” است. او از ارائه اولین گزارش “روایت ۱۲ روزه” در جلسه دولت خبر داد که ظرف هفته‌های آینده اجرایی خواهد شد و دولت از توصیه‌های صاحب‌نظران، مسئولان و وزرای قبلی نیز استفاده خواهد کرد.

عارف بر بهره‌گیری از همه نیروهای زبده و جوانان تأکید کرد و حفظ سرمایه اجتماعی را راهبرد اصلی دانست. او با اشاره به اینکه در انتخابات گذشته ریاست‌جمهوری، با وجود تلاش همه جریانات، تنها ۱۰ درصد به مشارکت اضافه شد و ۵۰ درصد در صحنه حاضر نشدند، گفت: “همین ۵۰ درصد در جنگ ۱۲ روزه آمدند و حضور آنان در جبهه جنگ مؤثرتر بود و نقش‌آفرینی کردند که این سرمایه باید حفظ شود.”

وی بر اتحاد ملی که رهبر معظم انقلاب بارها بر آن تأکید کرده‌اند، به عنوان “میثاق یکایک ما” اشاره کرد که باید در عمل و نه صرفاً در حرف و بیانیه باشد. عارف گفت که مردم در جنگ ۱۲ روزه “وحدت و انسجام” خواستند و وظیفه دولت این است که در رأس این اتحاد حرکت کند.

تحول در سازوکارها و اولویت‌بندی اقتصاد و معیشت

عارف در آسیب‌شناسی کلی به این نتیجه رسید که باید “تحولی در کشور” ایجاد شود و بسیاری از سازوکارهای دهه ۶۰ که آن زمان الزامی بودند، شاید امروز ضرورتی ندارند و حتی باید عکس آن عمل شود.

وی اولویت دولت را اقتصاد و معیشت مردم دانست و گفت که همه برنامه‌های دولت دارای پیوست معیشتی هستند که در قالب کالابرگ‌های الکترونیکی یا تثبیت قیمت‌ها پیگیری شده‌اند. او از منتقدان خواست به این اقدامات دولت نیز توجه کنند.

معاون اول رئیس‌جمهور اشاره کرد که در برنامه هفتم پیشرفت، آزادسازی قیمت‌ها دیده شده است (ماده ۴۸ قانون)، اما با توجه به شرایط جنگ ۱۲ روزه و با هماهنگی سران قوا، “تصمیمات ضروری و فراقانونی” برای مدیریت صحیح و سریع کشور در این دوره اتخاذ شد.

عارف از سوءاستفاده “برخی معدود شرکت‌ها” از شرایط جنگ برای افزایش قیمت‌ها خبر داد و گفت که دولت تصمیمات لازم را در این خصوص اتخاذ کرده است. او این کارشکنی‌ها را “اخلال در بازار” دانست و گفت که برخی بخش‌های اقتصادی حتی کالاهای خود را ۱۰ درصد زیر قیمت نیز به فروش می‌رساندند. وی بر لزوم برخورد با “واسطه‌ها و دلالانی” که کالاهای اساسی مردم را از کشاورزان جمع‌آوری می‌کنند، تأکید کرد.

درخواست از نخبگان و مسئولان ادوار

عارف از نخبگان، مسئولان و وزرای ادوار خواست که به دولت “راهکار بدهند” و گفت: “دولت از بدنه همین بخش کشور است و ما ادعایی نداریم که اعضای دولت برتر هستند.” او تأکید کرد که وظیفه دولت توجه به نظرات نخبگان و مسئولان گذشته است و آمادگی کامل برای این کار وجود دارد.

وی بر حفظ فضای آرام جامعه تأکید کرد، چراکه “سرمایه اجتماعی پشتوانه پیروزی در همه جبهه‌ها است.” عارف گفت که پیروزی در میدان اقتصادی به دلیل حضور مردم بود و دولت تنها “کارگزار” بوده است.

معاون اول رئیس‌جمهور از همه اساتید و صاحب‌نظران خواست تا به دولت در حفظ سرمایه اجتماعی کمک کنند و افزود که دولت “مسئله همراه با راهکار” می‌خواهد و به رهنمودهای آنان عمل خواهد کرد. عارف با اشاره به نگاه امام خمینی (ره) که خود را “کارگزار مردم” می‌دانستند، ابراز امیدواری کرد که با مذاکره و در چارچوب اصول کشور به نتیجه برسیم. او بر حق همه کشورها در استفاده از فناوری‌ها و توسعه علم تأکید کرد و گفت که کاربرد غیراخلاقی از فناوری‌ها در قاموس سیاسی ایران وجود ندارد.

در پایان این جلسه، پس از ارائه نظرات کارشناسانه حاضران در خصوص راه‌کارهای حل مشکلات اقتصادی و معیشتی مردم، رابط دولت با کمیسیون اقتصادی مجمع وزیران ادوار برای بهره‌گیری از نظرات و تجربیات آنان در تصمیم‌گیری‌های اقتصادی دولت مشخص شد.