دکتر جواد صفی‌نژاد پدر قنات ایران درگذشت

به گزارش تجارگستران ، دکتر جواد صفی‌نژاد که به دلیل دهه‌ها پژوهش عمیق در ساختار زیرزمینی آب‌های ایران به «پدر قنات» شهرت یافته بود، روز سه‌شنبه دوم دی‌ماه چشم از جهان فروبست. این خبر را علی شهیدی، از اساتید دانشگاه تهران، رسانه‌ای کرد.

مروری بر زندگی و سیر تحصیلی استاد جواد صفی‌نژاد

جواد صفی‌نژاد در نهم شهریورماه سال ۱۳۰۸ در محله هاشم‌آباد شهرری دیده به جهان گشود. اصالت خانوادگی او به لرهای بختیاری بازمی‌گشت. وی تحصیلات عالی خود را در سال ۱۳۳۲ در رشته تاریخ و جغرافیا در دانشگاه تهران آغاز کرد و چهار سال بعد موفق به دریافت مدرک کارشناسی شد.

علاقه وافر او به ساختارهای اجتماعی و بومی ایران باعث شد تا در سال ۱۳۴۵ با همکاری نادر افشار نادری، بخش مستقل تحقیقات عشایری را بنیان‌گذاری کند. یکی از بزرگترین دستاوردهای علمی وی، کشف و تبیین شیوه سنتی کشاورزی در ایران تحت عنوان «بُنه» بود که نگاهی نو به مدیریت منابع در ایران کهن داشت.

تالیفات شاخص جواد صفی‌نژاد

استاد فقید دانشگاه تهران، به عنوان متخصص مردم‌شناسی ایلات و عشایر به‌ویژه لُرها و قشقایی‌ها شناخته می‌شد. پژوهش‌های دقیق او در حوزه قنات‌ها به قدری حائز اهمیت است که برخی از کتب و پروژه‌های تحقیقی ایشان در دانشگاه‌های معتبر جهان از جمله کشور ژاپن به عنوان منبع درسی تدریس می‌گردد.

فعالیت‌های پژوهشی و آثار ماندگار

دکتر جواد صفی‌نژاد در طول حیات پربار خود طرح‌های تحقیقاتی متعددی را در زمینه‌های مختلف به سرانجام رساند که از جمله آن‌ها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• بررسی پیشینه جغرافیایی شمال خراسان و مطالعات میدانی میان عشایر.
• تحقیق پیرامون سبزی‌کاری‌های سنتی در منطقه شهرری.
• تالیف کتاب «جهان‌نما» (جغرافیای ایران و جهان) با همکاری غلامرضا سحاب.
• نگارش کتاب «نظام سنتی آبیاری در نائین».
• انتشار اثر ارزشمند «مبانی جغرافیای انسانی» از طریق انتشارات امیرکبیر.

او که سال‌ها به عنوان استاد بازنشسته دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران فعالیت می‌کرد، با برجای گذاشتن آثاری همچون «پیش‌گامان جغرافیا در قلمرو اسلام»، نام خود را در تالار افتخارات علمی ایران جاودانه ساخت.